Yurt dışındaki şantiyede çalışma düzenini kendisi belirleyen, projeyi başkaca bir amir olmaksızın sevk ve idare eden şantiye şefinin fazla mesai alacağı 

Yurt dışındaki şantiyede çalışma düzenini kendisi belirleyen, projeyi başkaca bir amir olmaksızın sevk ve idare eden şantiye şefinin fazla mesai alacağı 

 

Yurt içinde olduğu gibi yurt dışında da işyerinde üst düzey yönetici konumda çalışan işçi, görev ve sorumluluklarının gerektirdiği ücretinin ödenmesi durumunda, ayrıca fazla çalışma ücretine hak kazanamaz. 

 

Bununla birlikte üst düzey yönetici konumunda olan işçiye aynı yerde görev ve talimat veren bir başka yönetici ya da şirket ortağı bulunması halinde, yurtdışındaki şantiye şefi işçinin çalışma gün ve saatlerini kendisinin belirlediğinden söz edilemeyeceğinden, yasal sınırlamaları aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti talep hakkı doğar. 

 

O halde üst düzey yönetici olarak çalışan şantiye şefinin, şirketin yöneticisi veya yönetim kurulu üyesi tarafından fazla çalışma yapması yönünde bir talimatın verilip verilmediğinin de araştırılması gerekir. 

 

İşyerinde yüksek ücret alarak görev yapan üst düzey yöneticiye işveren tarafından fazla çalışma yapması yönünde açık bir talimat verilmemişse, görevinin gereği gibi yerine getirilmesi noktasında kendisinin belirlediği çalışma saatleri sebebiyle fazla çalışma ücreti talep edemez. 

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2020/4045 E.,2021/1937 K. 21/01/2021 tarihli kararında “Davacı vekili, davacının, davalıların yapımını üstlendikleri …’de bulunan otel inşaati şantiyelerinde Haziran 2012 tarihinde şantiye şefi olarak başladığını, Aralık 2013’e kadar çalıştığını, maaşlarının düzensiz olması, FM ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle ayrılmak zorunda kaldığını, çalışma süresi boyunca izin kullanmadığını, hafta sonu, dini milli bayramlar, yeni yıl günlerinde çalıştığını, aylık 5.500 Dolar ile işe başladığını, çalışması boyunca bazı aylar eksik maaş aldığını ya da hiç alamadığını, Aralık 2013 tarihinden önceki 3,5 aylık maaşının ödenmediğini, maaşının Ocak 2013’ten itibaren 7.000 Dolara çıkarıldığını ancak maaşını zamlı olarak alamadığını, bu nedenle davacının 12 aylık maaş farkı alacağı bulunduğunu ileri sürerek ücret, ücret farkı alacağı, kıdem tazminatı, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili, yıllık ücretli izin alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir. Somut olayda davacı işçinin şantiye şefi olarak çalıştığı tartışmasız olup fiilen çalıştığı yurt dışı şantiye işyerinde en üst düzey çalışan durumundadır. Dairemiz uygulamasına göre çalışma düzenini kendisinin belirleyebilecek konumda olan şantiye şefinin, fazla çalışma ücreti talep etmesi mümkün olmadığından talebin reddine karar verilmesi gerekirken, Mahkemece yazılı şekilde kabulü yönünde hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.” denilmiştir. 

 

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2020/4839 E.,2021/2202 K. 25.01.2021 tarihli kararında “ Davacı vekili; davacının davalı şirkete ait işyerinde 07.08.2007 – 26.05.2016 tarihleri arasında şantiye şefi olarak çalıştığını, işyerinde çalışma saatleri 08:00 – 17:00 olarak düzenlendiğini, ancak şantiye şefi olan davacının mesai sonrası işler nedeniyle, haftanın 3 günü saat 21:00’e kadar çalıştığını, davalı şirkette göreve başladıktan 2 – 3 ay sonra … şantiyesinde şef olarak görevlendirildiğini ve hafta tatili kullanmadan 7 – 8 ay çalıştığını, 2009 yılında … şantiyesinde görevlendirildiğini, bu şantiyedeki 3 – 4 ay çalışmasının davalıya ait …’daki … firmasında gösterildiğini, daha sonra 2 yıl kadar bu firmada çalıştığını, 2011 yılında Türkiye’ye geldiğini, 2011 – 2016 yıllarında muhtelif zamanlarda 3 yıl kadar davalı şirketin Irak şantiyesinde çalıştığını, bu iş yerindeki çalışmalarının haftada 2 gün saat 21:00’e kadar sürdüğünü, Irak’a son gidişinde sözleşme gereği ödenmesi gereken %50 maaş farkının ödenmediğini, 05.03.2016 – 26.05.2016 tarihleri arasında ise … şantiyesinde çalıştığını, aylık ücretinin net 5.014,00 TL olduğunu, dini ve milli bayramlarda da çalıştığını, yıllık izinlerini kullanmadığını, bu izinlerin karşılığı ile ulusal bayram genel tatil ücretlerinin ödenmediğini, iş sözleşmesine göre maaşlarının yurtdışı çalışmalarda %50 şehir dışı çalışmalarda %20 fazlasıyla ödenmesi gerekirken, yurt dışı çalışmada son 6 aylık %50 fark ile şehir dışı çalışmada %20 farkların ödenmediğini, fazla çalışma ücretlerinin de ödenmediğini, işçilik ücretlerinin ödenmemesini dile getirmesi üzerine, davalı işverenin davacının bir şirkette hissesi bulunduğu ve bu durumun haksız rekabet oluşturduğu gerekçesiyle iş akdini 26.05.2016 tarihli ihtarname ile feshettiğini, fesih tarihinde sözü edilen A.Ş’nin henüz faaliyette bulunmadığını, davalı işveren şirketle de herhangi bir ilgisinin olmadığını iddia ederek; kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, yıllık izin, fazla mesai, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.  Somut uyuşmazlıkta, davacının, davalıya ait iş yerinde şantiye şefi olarak görev yaptığı dava dilekçesindeki açıklamalardan ve dosya kapsamındaki bilgi-belgelerden görülmekte olup, şantiye şefinin çalışma düzenini kendisinin belirlemesi, üzerinde çalışma koşullarını düzenleyen amirinin olmaması, projeyi sevk ve idare eden kişi olması nedeniyle fazla mesai ücreti talep edemeyeceği Dairemizin yerleşik uygulaması olup, fazla mesai ücreti talebinin reddi gerekirken kabulü hatalıdır. “ denilmiştir.

 

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi 2016/11576 E.,2019/9723 K. 25.04.2019 tarihli kararında “ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının davalı şirkette iç mimar, şantiye şefi, firma yetkilisi, saha sorumlusu olarak çalıştığını, Sosyal Güvenlik Kurumu primlerinin gerçek ücreti üzerinden yatırılmadığını, düşük yansıtılması, fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil çalışmaları ve ücretlerinin ödenmemesi sebebi ile iş akdini haklı olarak feshederek ihtarname ile işverene bildirildiğini, yaş hariç diğer şartları taşıdığından emeklilik başvurusu yaptığını, davacının yurt içinde çalışmalarında aylık net 2.900,00 TL, aile yardımı ve agi indirimi, yurt dışındaki çalışmalarında aylık 3.250 Dolar ücret aldığını ve üç öğün yemek ve barınmanın işverence karşılandığını ancak Sosyal Güvenlik Kurumu primlerine bu durumun yansıtılmadığını ileri sürerek, kıdem tazminatı, aylık ücret alacağı, yıllık izin alacağı, fazla mesai alacağı hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücret alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir. Taraflar arasında davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır. Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde, “davacının davalı işyerinde şantiye şefi olarak çalıştığı” belirtilmiş, dosya kapsamında dinlenilen taraf tanıkları da, davacının şantiye şefi olarak görev yaptığını, emir ve talimatları kendisinden aldıklarını, davacının üstünde herhangi bir yetkili olmadığını belirterek bu hususu doğrulamışlardır. Gerek davacı beyanı gerekse tanık anlatımları ve dosya kapsamındaki sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacının “şantiye şefi” olduğu, işçilere emir ve talimat verecek konumda çalıştığı anlaşılmaktadır. Ancak davacı tanıklarından … “..davacı şantiye şefi olarak görev yapıyordu. Yurt dışındaki şantiyelerde başımızdaki en yetkili kişi davacı idi. İşyerinde kaça kadar çalışacağımızı belirleyen kişi davacı idi. Başımızdaki amirimiz davacıydı. … ’da çalıştığımız dönemde başımızda genel müdür de vardı çalışma saatlerimizi o belirliyordu, bunun dışındaki dönemlerde başımızda davacı vardı çalışma saatlerimizi davacı belirliyordu” şeklinde ifadesi ile sadece … ’da çalışılan dönemde, davacı dışında yetkili olarak genel müdürün bulunduğunu, diğer zamanlarda emir ve talimatları davacıdan aldıklarını, işyerindeki en yetkili kişinin kendisi olduğunu beyan etmiştir. Bu durumda davacı, şantiye şefi olarak çalıştığı dönemde kendi mesaisini kendisi ayarlayabilecek konumdadır. Hal böyle olunca, şantiyede üst düzey yönetici konumunda olan davacının mesai saatlerini, çalışma düzenini kendisinin belirlediğini kabul etmek gerekmektedir. Bu nedenle anılan tanık anlatımı da dikkate alınarak, fazla mesai ücret talebinin sadece … ’da çalışılan dönemle sınırlı olarak belirlenmesi, kalan dönem için şantiye şefi olarak çalışma olgusu sübut bulmakla bu konudaki talebin reddi gerekmektedir.” denilmiştir.