Yurt dışında bir üniversiteye 2017-2018 eğitim öğretim yılı güz döneminden önce kayıt yaptıran öğrenciler için ÖSYM sınavlarına girme ve başarı sırası (baraj puanı alma) şartı bulunmamaktadır.

Özet: Yurt dışında bir üniversiteye 2017-2018 eğitim öğretim yılı güz döneminden önce kayıt yaptıran öğrenciler için ÖSYM sınavlarına girme ve başarı sırası (baraj puanı alma) şartı bulunmamaktadır (Tıp, Hukuk, Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik vb. programlar için). 

İstanbul BİM – 7. İdare Dava Dairesi  Esas No.: 2019/1674  Karar No.: 2019/1654  Karar tarihi: 05.11.2019

İSTEMİN ÖZETİ : Makedonya Fon Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde öğrenci olan davacının, 2018-2019 eğitim-öğretim yılı yurtdışı yüksek öğretim kurumlarından yatay geçiş kapsamında İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesine yatay geçiş için yaptığı başvurunun 30/08/2018 tarihli ilanla reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davayı reddeden İstanbul 4.İdare Mahkemesi’nin 21/06/2019 gün ve E:2018/2145, K:2019/1448 sayılı kararının; davacı tarafından, kendisinden lise mezunları gibi LYS sınav puanı istenemeyeceği, 2017-18 eğitim öğretim yılından itibaren bu şartın aranabileceği, haksız ve hukuka aykırı işlem tesis edildiği ileri sürülerek kaldırılması ve istinaf yoluyla işin esası hakkında yeniden karar verilmesi istenilmektedir. 

SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir. 

TÜRK MİLLETİ ADINA 

Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Yedinci İdare Dava Dairesi’nce, dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü: 

Dava, Makedonya Fon Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde öğrenci olan davacının, 2018-2019 eğitim-öğretim yılı yurtdışı yüksek öğretim kurumlarından yatay geçiş kapsamında İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesine yatay geçiş yapmak için yaptığı başvurunun 30/08/2018 tarihli ilanla reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır. 

İdare Mahkemesince, ” Uyuşmazlık konusu olay ile yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, davacı her ne kadar DGS puanı ile yurtiçindeki bir üniversiteden yurtdışındaki bir üniversiteye geçtiğini belirtmekte ise de, DGS’nin Türkiye’de bulunan yükseköğretim kurumları için geçerli bir sınav olduğu, sınavın niteliği gereği yurt dışındaki bir üniversiteye dikey geçiş yapılmasının mümkün olmadığı, yurt içinde ön lisans programını bitirdikten sonra DGS sınavına girerek yurt içinde herhangi bir lisans programına yerleşmeyen öğrencinin yurt dışında bir lisans programına kaydolup ön lisans aşamasında Türkiye’de aldığı derslerin bir kısmından muaf tutulmasının öğrencinin yurt dışındaki lisans programına DGS ile geçtiği sonucunu doğurmayacağı, gelinen noktada davacının yurt dışına lise sonrası kayıt yaptıran öğrenci ile arasında yurt içindeki yüksek öğretim programına yatay geçiş yapılması noktasında herhangi bir fark bulunmadığı, belli bölümler için getirilen asgari başarı sınırının o bölümlere özgü olarak niteliği arttırmaya yönelik bir uygulama olduğu, sıralanan nedenlerle yurt içinde ön lisans bölümünü bitirdikten sonra yurt dışında kaydolduğu lisans programından yurt içindeki lisans programına geçmek isteyen öğrenciler için de belirtilen sınırlamanın uygulanması eşitlik ilkesi ve belli bölümlerde niteliğin arttırılması yönündeki uygulamanın işlerlik kazanması gereği yerinde olduğu, bu kapsamda olan öğrenciler için ayrı bir düzenleme yapılmasının da gerekmediği sonucuna varılmıştır. 

Bunun yanında, ortaöğrenimini Türkiye’de tamamlayıp eğitimine yurt dışında dünya sıralamasında belli bir sıralamanın altında kalan üniversitelerde devam etmek isteyen öğrencilerin denklik başvurularında YGS  ve LYS sınavlarına ilgili bölüm için (hukuk dahil) belirlenen asgari sıralamaya girmeleri gerektiğine yönelik Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurul kararlarının alındığı, yatay geçişle ilgili olarak hazırlanan ÖSYS kılavuzlarında yer verilen hükümlerin uygulanmasına devam edilmesi gerektiği, öte yandan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu kararı ile 2018/2019 eğitim-öğretim döneminden itibaren yurt dışından yatay geçişlerde ilgili yıldaki ÖSYS kılavuzunda yer alan programlar için belirlenen başarı sırası aranmasına karar verildiği ve bu kararın da 2017/2018 eğitim-öğretim yılından itibaren kayıt yaptıracak öğrencilere uygulanmasına karar verildiği görülmekte ise de, söz konusu kararın 2018/2019 eğitim-öğretim döneminden önce yurt dışından yatay geçişlerde YGS ve LYS’de belli bir sıralamaya girilmesine gerek olmadığı anlamına gelmeyeceği, zira bu kararla önceki yıllarda kılavuzda yer verilen hükümlerden daha farklı bir düzenleme yoluna gidilmiş olduğu, dolayısıyla 2018/2019 eğitim-öğretim döneminden sonra kayıt yaptıracak olanlar için ilgili kararın, 2018/2019 eğitim-öğretim döneminden önce kayıt olanlar için ise önceki yıllarda yayımlanan kılavuzlardaki hükümlerin aynen uygulanması gerektiği, aksi yorumun yurt içinde belli bir bölüme girerken belli sıralamaya girmesi gereken öğrenciler ile aynı bölüme yurt dışından yatay geçiş yoluyla herhangi bir sıralamaya girme ön koşulu ile bağlı olmadan kayıt yaptıran öğrenciler arasında eşitsizliğe yol açacağı, nitekim davacının da 2018/2019 eğitim-öğretim döneminden önce yurt dışında Hukuk Fakültesi’ne kayıt olduğu ve bu bölüme girerken geçerli olan 2016 yılı kılavuzunda yer verilen LGS ve LYS’de ilk 150.000 kişi arasına girme şartını taşımadığının açık olduğu görülmektedir. 

Bu durumda; davacının yurt dışından yatay geçiş başvurusunun, geçiş yapılmak istenen bölümün 2016 yılına ait DGS taban puanını sağlamaması sebebiyle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. ” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. 

Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans Ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Ana dal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 14. maddesinde; “(1) Üniversite senatoları tarafından yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından yapılacak yatay geçişler için kontenjan belirlenebilir. Kontenjan belirlenmesi halinde her bir program için kurumlar arası yatay geçiş kontenjanının yarısını aşmayacak şekilde belirlenen yurt dışı yükseköğretim kurumları kontenjanları ile üniversite senatosu tarafından belirlenen başvuru şartları, kurumlar arası yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kuruluna en geç Haziran ayının otuzuncu günü mesai saati bitimine kadar bildirilir. Yükseköğretim Kurulu internet sayfasında tüm yükseköğretim kurumlarının yurt dışı öğrenci kontenjanları ile başvuru şartları ve değerlendirme takvimi ilan edilir. 

(2) Yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına geçiş için, öğrencinin bu Yönetmeliğin 12′ nci maddesinin ikinci fıkrasında belirlenen kurumlar arası yatay geçiş başarı şartları aranır. 

(3) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçişte öğrencinin yatay geçiş yapmak istediği yükseköğretim kurumundaki diploma programının ilgili sınıfına öğrenci kabulündeki taban puana sahip öğrenciler, yurt dışında yükseköğrenim gördüğü tüm derslerden başarı şartı aranmaksızın yatay geçiş başvurusu yapabilirler. Bu yolla başvuran öğrencilerin yatay geçiş başvurusu üniversite senatosu tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde yurt dışı yatay geçiş kontenjanı kapsamı dışında değerlendirilir. 

(4) Yurt dışı üniversitelerden yapılan başvurularda öğrencinin yurt dışında öğrenim gördüğü yükseköğretim kurumunun ve eğitimin yapıldığı programın ön lisans veya lisans diploma vermeye yetkili bir kurum olarak Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınması ve kayıtlı olduğu diploma programının, yatay geçiş için başvurduğu ön lisans veya lisans diploma programına eşdeğerliğinin ilgili üniversite tarafından kabul edilmesi şartı aranır. 

(5) Yurtdışında yükseköğretime başlayan öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim programlarına geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanları, üniversiteler tarafından belirlenen yurtdışı yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kurulu tarafından ilan edilir. Adayların, yatay geçiş başvurusu yapabilmeleri için en az ilan edilen puanlara veya üzerindeki puanlara sahip olması gerekir.” hükmü yer almıştır. 

Dosyanın incelenmesinden, ön lisans mezunu olan ve 2016 yılında girdiği Dikey Geçiş Sınavında (DGS) 225,221 puan alan davacının bu sınavdan bağımsız olarak dikey geçiş yoluyla 2016 yılında Makedonya’da bulunan Fon Üniversitesi Hukuk Fakültesine kayıt yaptırdığı, Makedonya Fon Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi iken 2018-2019 eğitim-öğretim yılında yurtdışı yüksek öğretim kurumlarından yatay geçiş kapsamında davalı İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesine yatay geçiş yapmak amacıyla başvuruda bulunduğu, söz konusu başvurunun İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesinin 30/08/2018 tarihli ilanıyla, söz konusu bölümün 2016 yılı DGS taban puanının 286,869; davacının 2016 yılında girdiği Dikey Geçiş Sınavına (DGS) puanının 225,221 olması sebebiyle reddedildiği, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. 

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, Üniversite Senatolarının yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından yapılacak yatay geçişler için kontenjan belirleyebileceği gibi başvuru koşullarının da senato tarafından belirlenebileceği, yurtdışında yükseköğretime başlayan öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim programlarına geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanların da üniversitelerce belirlenen kontenjanlarla birlikte Yükseköğretim Kurulunca ilan edileceği açıktır. Ancak ÖSYM tarafından yapılacak hangi sınavın ve hangi puanın yatay geçişte esas alınacağı konusunda takdir idareye bırakılmıştır. 

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından duyurusu yapılan 2016 ÖSYS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda ise, dünya üniversite sıralamalarında ilk 1000 içerisine giren ve tanınan üniversiteler dışında kalan yurtdışındaki tanınan yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyen ilgililerin 2016-2017 eğitim öğretim yılı itibariyle eğitime başlayacakları yıl ÖSYM tarafından yapılan YGS ve LYS’ye girmeleri, tıp doktorluğu alanında sıralamada ilk 40.000, hukuk alanında ilk 150.000, mimarlık alanında ilk 200.000 ve mühendislik alanında ilk 240.000 içinde yer almaları, ÖSYS kılavuzunda yer alan diğer alanlarda en az Türkiye’deki ilgili programlara yerleşen en son öğrencinin almış olduğu puanı almalarının gerektiği belirtilmiştir. 

Söz konusu kılavuzdaki açıklama ve kuralların, lise mezunu olup yabancı ülkedeki bir üniversiteye kayıt yaptıran ve daha sonra Türkiye’de bulunan bir üniversiteye yatay geçiş yapmak isteyenleri kapsadığı anlaşılmakta olup, davacının durumunda olduğu gibi ön lisans diploması ile yurt dışındaki bir üniversiteye kayıt yaptırıp daha sonra Türkiye’deki bir üniversiteye yatay geçiş yapmak isteyenlerle ilgili olarak bu kılavuzda açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Esasen bu konuda düzenleme yapma yani koşulları belirleme yetkisi, anılan yönetmeliğin 14. maddesi gereğince üniversite senatosuna ait bulunmaktadır. 

Uyuşmazlık konusu olayda, yurt dışındaki bir üniversiteye ön lisans diploması ile kayıt yaptırdıktan sonra, kayıt yaptırdığı üniversiteden daha sonra yurt içindeki bir üniversiteye yatay geçiş yapmak isteyenlerle ilgili olarak yatay koşullarının belirlenmesine ilişkin davalı üniversite senatosunun bir kararı bulunmadığı, uygulamanın Yükseköğretim Kurulu’nun yukarıda bahsedilen duyurularına göre yapıldığı görülmüştür. 

Dairemizin benzer nitelikte olan E:2018/1218 sayılı dava dosyasında bir örneği yer alan, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu’nun 01.03.2017 gün ve 2017/7 sayılı kararında, 2017 -2018 eğitim öğretim yılı güz döneminden itibaren yurt dışından yurt içine yatay geçişlerde, 

  1. a) İlgili yıldaki ÖSYS kılavuzlarında yer alan (Tıp, Hukuk, Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik vb. ) programlar için belirlenen başarı sırasının aranmasına 
  2. b) Başarı sırası aranmayan programlar için öğrencinin merkezi sınava girdiği yıl itibariyle geçmek istediği diploma programı için geçerli olan puan türünde aldığı merkezi yerleştirme puanının geçmek istediği diploma programına eşdeğer yurtiçindeki diğer üniversitelerin diploma programlarının en düşük taban puanına eşit veya yüksek olması gerektiğine, 
  3. c) Yükseköğretim Kurulu tarafından eşdeğer sınav puanlarına sahip olanların da (a) ve (b) maddelerindeki şartları sağlaması gerektiğine karar verildiği; 

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu’nun 13.04.2017 tarih ve 2017/14 sayılı kararı ile de; TC uyruklu öğrencilerin yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçişleri ile ilgili olarak Yürütme Kurulu’nun 01.03.2017 tarihli toplantısında alınan kararın 2017-2018 eğitim öğretim yılından itibaren kayıt yaptıracak öğrencilere uygulanmasına karar verildiği görülmüştür. 

Yukarıda bahsi geçen düzenlemelerden 2017-2018 eğitim öğretim yılı güz döneminden itibaren yurt dışından yurt içine yatay geçişlerde, ilgili yıldaki ÖSYS kılavuzlarında yer alan programlar için belirlenen başarı sırasının aranması gerektiği, bu dönemden önce kayıt yaptıran öğrenciler için başarı koşulu bulunmadığı anlaşılmaktadır. 

Bu durumda, 2016 yılında ön lisans mezunu olarak yurtdışındaki üniversiteye kayıt yaptıran davacının durumunda olan öğrencilerin yatay geçiş başvurularına ilişkin koşulları belirleme yetkisinin üniversite senatosunda olmasına rağmen davalı üniversite senatosunca alınmış bir karar bulunmadığı, 2016 yılı ÖSYS kılavuzunda da davacının durumunda olanlarla ilgili bir koşul belirlenmediği, YÖK Yürütme Kurulu’nun yukarıda yer verilen kararı gereği yurtdışındaki üniversiteden yurt içindeki bir üniversiteye yatay geçiş için başarı koşulunun 2017/2018 eğitim öğretim yılı itibariyle aranması gerektiği anlaşıldığından, farklı hukuki durumlarda bulunanların hak ve yükümlülüklerinin bulundukları hukuki duruma göre tanzim edilmesi gerektiği hususları da dikkate alındığında davacının yatay geçiş başvurusunun senato kararı olmaksızın ve durumuna uygun olmayan genel duyurulara göre karara bağlanarak 2016 yılında girmiş olduğu DGS sonucu aldığı puanın İstanbul Aydın Üniversitesi 2016 yılı taban puanından düşük olduğu gerekçesiyle reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 

Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 4. İdare Mahkemesi’nin 21/06/2019 gün ve E:2018/2145, K:2019/1448 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 646,50-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta avansının resen ilgilisine iadesine, temyizi kabil olmamak üzere kesin olarak 05/11/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. 

İstanbul BİM, 7. İDD, E. 2019/1674 K. 2019/1654 T. 5.11.2019