Yurt Dışı Diploma Denklik

2015 veya 2016 yıllarında ÖSYM sınavlarına hiç girmemiş, girse de hukuk alanında sıralamada ilk 150 bin ve tıp doktorluğu alanında sıralamada ilk 40 bin içine girememiş veya 2015 veya 2016 yıllarında KKTC’ye veya Türkiye’ye yatay geçiş yoluyla kaydı yapılmış öğrenciler için, ÖSYM sınavlarına girme ve başarı sırası (baraj puanı alma) şartı bulunmamaktadır. 

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARINDA ÖNLİSANS VE LİSANS DÜZEYİNDEKİ PROGRAMLAR ARASINDA GEÇİŞ, ÇİFT ANADAL, YAN DAL İLE KURUMLAR ARASI KREDİ TRANSFERİ YAPILMASI ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK (Resmî Gazete Tarihi: 24.04.2010 Resmî Gazete Sayısı: 27561) hükümlerine göre, yurt dışından yatay geçiş yapacak iki tip öğrenci yatay geçiş yapabilir. 

Bunlardan biri başarı puanı şartını sağlayan öğrencidir. Bu yönetmeliğin 11. maddesinin 2. fıkrasında “(2) Kurumlar arası yatay geçiş için öğrencinin, kayıtlı olduğu programda bitirmiş olduğu dönemlere ait genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 60 olması şarttır.” demek suretiyle ifade edilmiştir. Bu başarı puanı şartı ÖSYM sınavındaki başarı sırası şartı ile karıştırılmamalıdır. Tamamen öğrencinin yurt dışındaki kayıtlı olduğu okuldaki genel not ortalamasını ifade edilir.

Diğer öğrenci ise başarı puanı şartını sağlayamayan ama merkezi yerleştirme puanı yeterli olan öğrencidir. Bu yönetmeliğin 11. maddesinin 3. fıkrasında “(3) İkinci fıkradaki başarı şartını sağlayamayan ancak merkezi yerleştirme puanı geçiş yapmak istediği diploma programının taban puanına eşit veya yüksek olan adaylar yatay geçiş başvurusu yapabilir. ” demek suretiyle ifade edilmiştir.

Bu YÖK’ün sayfasında da şu şekilde ifade edilmiştir.  

Yönetmeliğin 15. maddesinde de bu iki tip öğrencinin hangi şartlarda yurt dışından yatay geçiş yapabileceğini karma karışık bir biçimde ifade ederek ve son 11 yılda defalarca değiştirilerek ifade edilmiştir.

Kafa karışıklığına yol açan 14. maddenin 5. fıkrasına göre ise “Yurtdışında yükseköğretime başlayan öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim programlarına geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanları, üniversiteler tarafından belirlenen yurtdışı yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kurulu tarafından ilan edilir. Adayların, yatay geçiş başvurusu yapabilmeleri için en az ilan edilen puanlara veya üzerindeki puanlara sahip olması gerekir.”

İşte yönetmelikteki ifade edilen Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanları için YÖK, “2015-2016 eğitim öğretim yılı itibariyle, yurtdışında yükseköğrenime başlayan öğrenciler yanında yurtdışında eğitim almakta iken Türkiye’deki üniversitelere yatay geçiş başvurusu yapacak öğrenciler de yukarda bahsedilen kararlara tabi olacaklardır.” diyerek

Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 27.05.2015 tarihli toplantısında, ortaöğrenimini Türkiye’ de tamamlayan ve eğitime başladığı yıl CWTS Leiden Ranking Academic Ranking, Academic Ranking of World Universities (Shanghai) ve University Ranking by Academic Performance (URAP) tarafından yapılan dünya üniversite sıralamalarında ilk 500 içerisine giren üniversiteler dışında kalan yurtdışındaki tanınan yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyen ilgililerin, belirlenen muadil belgelerden biri ile kayıt olmaları halinde denklik başvurularının bireysel olarak değerlendirilebileceğine karar verilmişti.

Yükseköğretim Genel Kurulunun 24.12.2015 tarihli toplantısında Ortaöğrenimini Türkiye’de tamamlayan ve eğitime başladığı yıl CWTS Leiden Ranking, Academic Ranking of World Universities (Shanghai) ve University Ranking by Academic Performance (URAP) tarafından yapılan dünya üniversite sıralamalarında ilk 500 içerisine giren üniversiteler dışında kalan yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyen ilgililerin, 2015-2016 eğitim öğretim yılı itibariyle eğitime başlayacakları yıl ÖSYM tarafından yapılan YGS ve LYS’ye girmeleri; tıp doktorluğu alanında sıralamada ilk 40 bin, hukuk alanında ilk 150 bin içinde yer almaları; ÖSYS Kılavuzunda yer alan diğer alanlarda en az Türkiye’deki programlara yerleşen en son öğrencinin almış olduğu puanı almaları; ÖSYS Kılavuzunda yer almayan alanlarda eğitim alacakların ön lisans programları için herhangi bir puan türünde en az 140, lisans programları için herhangi bir puan türünde en az 180 puan almaları gerektiğine karar verilmişti.

Bu kararlar, YÖK’ün yurtdışında bir üniversiteye kayıt yaptıracakların zorunlu olarak ÖSYM sınavlarına girme ve başarı sırası (baraj puanı alma) şartını düzenleyen kararlarıydı.  

Hatta bu kararların yansıması olarak ÖSYM tarafından  2015-ÖSYS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunun Yayımlanması konulu  23 Haziran 2015 tarihli DUYURU ile yayımlanmıştı.

2015 ÖĞRENCİ SEÇME VE YERLEŞTİRME SİSTEMİ (ÖSYS) YÜKSEKÖĞRETİM PROGRAMLARI VE KONTENJANLARI KILAVUZU’ndaki sayfa 404’teki Bk. 10. açıklamasına göre;

“ Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarına yerleştirme işlemlerinde; Hukuk programlarına programın yerleştirme puan türünde başarı sırası 150 bininci sırada olan adayın yerleştirme puanının altında yerleştirme puanına sahip adaylar yerleştirilmeyecektir. Tercih işlemlerinde bu şartı sağlamayan adayların ilgili programlar için tercihleri sistem tarafından engellenecektir. (Okul birincisi kontenjanları dâhil) Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma dikkate alınarak, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunan üniversitelerdeki Hukuk programlarına 2015 yılından itibaren yerleşerek kayıt yaptıran öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapabilmesi için “Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik” şartlarının yanı sıra yukarıda belirtilen başarı şartını sağlamaları gerekmektedir. “ denmişti. 

Aynı klavuzun 526. sayfasındaki duyuruya göre de;

T.C. YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINDAN DUYURU

Ortaöğrenimini Türkiye’de tamamlayan ve eğitime başladığı yıl CWTS Leiden Ranking Academic Ranking, Academic Ranking of World Universities (Shanghai) ve University Ranking by Academic Performance (URAP) tarafından yapılan dünya üniversite sıralamalarında ilk 500 içerisine giren üniversiteler dışında kalan yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyen ilgililerin, 2015-2016 eğitim öğretim yılı itibariyle eğitime başlayacakları yıl ÖSYM tarafından yapılan YGS ve LYS’ye girmeleri; tıp doktorluğu alanında sıralamada ilk 40 bin, hukuk alanında ilk 150 bin içinde yer almaları; ÖSYS Kılavuzunda yer alan diğer alanlarda en az Türkiye’deki programlara yerleşen en son öğrencinin almış olduğu puanı almaları; ÖSYS Kılavuzunda yer almayan alanlarda eğitim alacakların ön lisans programları için herhangi bir puan türünde en az 140, lisans programları için herhangi bir puan türünde en az 180 puan almaları gerekmektedir.

Ortaöğrenimini Türkiye’de tamamlayan ve eğitime başladığı yıl CWTS Leiden Ranking Academic Ranking, Academic Ranking of World Universities (Shanghai) ve University Ranking by Academic Performance (URAP) tarafından yapılan dünya üniversite sıralamalarında ilk 500 içerisine giren üniversiteler dışında kalan yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyenlerin,

SAT 1 : En az 1000 puan ACT : En az 21 Puan Abitur : En az 4 puan Fransız Bakaloryası : Diploma notu en az 12 GCE A Level Sertifikası : En az 2 dersten Uluslararası Bakalorya (International Baccalaureat IB) : En az 28 Avusturya Matura Diploması (Matura Reifezeugnis) : En çok 2 İtalya Maturita Diploması (Diploma di Maturita) : En az 70 olarak belirlenen muadil belgelerden biri ile kayıt olmaları halinde denklik başvuruları bireysel olarak değerlendirilecektir.

2015-2016 eğitim öğretim yılı itibariyle, yurtdışında yükseköğrenime başlayan öğrenciler yanında yurtdışında eğitim almakta iken Türkiye’deki üniversitelere yatay geçiş başvurusu yapacak öğrenciler de yukarda bahsedilen kararlara tabi olacaklardır.

Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarına özel yetenek sınavı sonuçlarına göre kayıt olan öğrencilerin yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesinde üniversiteler özel yetenek sınavı yapabilecektir.

Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında öğrenim görecek öğrencilerin öğrenciliklerini tanıtmaları, Milli Eğitim Bakanlığı veya yurt dışı temsilciliklerimizde öğrenci dosyası açtırmaları ve vize almaları gerekmektedir.

Dolayısıyla, Yönetmeliğin 14. maddenin 5. fıkrasında ifade edilen “Yurtdışında yükseköğretime başlayan öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim programlarına geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanları Yükseköğretim Kurulu tarafından bu şekilde ilan edilmiştir.

Ancak, 2015 Klavuzuna da yansıyan asgari puanlara ilişkin bu iki karar da (yukarıda belirtilen 27.05.2015 tarihli YÖK Yürütme Kurulu Kararı ve 24.12.2015 tarihli YÖK Genel Kurulu Kararları) YÖK Genel Kurulu’nun Oturum Tarihi 28.07.2016, Oturum No: 13 KARAR.2016.13.369 Sayılı Kararı ile GERİ ALINMIŞTIR.  

GERİ ALMAYA İLİŞKİN Kararın resim versiyonu şöyledir:

GERİ ALMAYA İLİŞKİN Kararın word versiyonu şöyledir:

T.C. YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI

GENEL KURUL KARARLARI

Oturum Tarihi : 28.07.2016

Oturum No: 13

KARAR.2016.13.369

Yükseköğretim Genel Kurulunun 24.12.2015 tarihli toplantısında Ortaöğrenimini Türkiye’de tamamlayan ve eğitime başladığı yıl CWTS Leiden Ranking, Academic Ranking of World Universities (Shanghai) ve University Ranking by Academic Performance (URAP) tarafından yapılan dünya üniversite sıralamalarında ilk 500 içerisine giren üniversiteler dışında kalan yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyen ilgililerin, 2015-2016 eğitim öğretim yılı itibariyle eğitime başlayacakları yıl ÖSYM tarafından yapılan YGS ve LYS’ye girmeleri; tıp doktorluğu alanında sıralamada ilk 40 bin, hukuk alanında ilk 150 bin içinde yer almaları; ÖSYS Kılavuzunda yer alan diğer alanlarda en az Türkiye’deki programlara yerleşen en son öğrencinin almış olduğu puanı almaları; ÖSYS Kılavuzunda yer almayan alanlarda eğitim alacakların ön lisans programları için herhangi bir puan türünde en az 140, lisans programları için herhangi bir puan türünde en az 180 puan almaları gerektiğine karar verilmişti.

Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 27.05.2015 tarihli toplantısında, ortaöğrenimini Türkiyede tamamlayan ve eğitime başladığı yıl CWTS Leiden Ranking Academic Ranking, Academic Ranking of World Universities (Shanghai) ve University Ranking by Academic Performance (URAP) tarafından yapılan dünya üniversite sıralamalarında ilk 500 içerisine giren üniversiteler dışında kalan yurtdışındaki tanınan yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyen ilgililerin, belirlenen muadil belgelerden biri ile kayıt olmaları halinde denklik başvurularının bireysel olarak değerlendirilebileceğine karar verilmişti.

Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşme (Lizbon Sözleşmesi) hükümlerine dayanılarak Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği yürürlüğe konulmuştur. Lizbon Sözleşmesinin 6. maddesinde “Bir tanıma kararı, yükseköğretim belgesi tarafından belgelenen bilgi ve beceri esasına dayanıyorsa, her Taraf, tanımanın istendiği belge ile tanımanın istendiği Tarafça bu belgeye karşılık gelen diploma arasında önemli bir farklılık görülmediği durumda, diğer Tarafta verilmiş yükseköğretim belgelerini tanıyacaktır.” hükmünü havidir.

08.12.2009 kararını geri alan 14.05.2015 tarihli karardan önce, sınav ülkesi ve alanı olarak belirtilen ve ÖSYS Kılavuzlarında yer alan programlarda ÖSYS ile yerleştirilerek eğitim alanların diplomalarına doğrudan denklik işlemi yapılırken, aynı programlarda ÖSYS yerleştirmesi olmaksızın eğitim alanlar hakkında Seviye Tespit Sınavı kararları alındığı, Kurulumuzca haklarında sınav kararı alınan ilgililerin, “işlemin iptali” istemiyle Kurulumuz aleyhine açtığı davalara ilişkin Mahkemelerin yukarıda bahsedilen uygulamayı Anayasal eşitlik ilkesine aykırı bulduğu, Gerekçe olarak ise Öğrenci Seçme Sınavının lisans öncesi bilgi ve beceri düzeyini ölçtüğü; Denklik Yönetmeliği uyarınca yapılacak sınavın ise lisans programının düzeyini tespite yönelik bir sınav olduğu ve söz konusu sınavların birbirine muadil olamayacağı tespitinde bulunulduğu,

Lizbon Sözleşmesine uyumlu olarak 20.02.2016 tarih ve 29630 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinin, kalite ve çıktı odaklı bir incelemeyi esas almadığı ancak yurtdışında eğitime başlama koşullarını düzenleyen yukarıda bahsi geçen kararların başvuru sahiplerinin baraj puanlarına sahip olmamaları durumda denklik değerlendirmesine alınmalarını baştan engelleyeceği bu durumda, ÖSYS yerleştirmesi olmayanlara, aynı eğitimi almalarına rağmen farklı işlem yapılması durumuna benzer bir durum yaşanacağı ve baraj puanı alarak eğitime başlayan ve baraj puanı almadan eğitime başlayan ancak aynı diploma için denklik başvurusunda bulunanlara farklı işlem (Başarı sırası veya baraj puanı koşullarını sağlamayanların başvurularının baştan kabul edilmemesi) yapılmasına neden olacağı bu durumun da Mahkemelerce muhtemelen Anayasal Eşitlik ilkesine aykırı bulunabileceği hususları incelendi.

 Yapılan incelemeler neticesinde, söz konusu yurtdışında eğitime başlama koşullarını düzenleyen ilgili kararların geri alınmasına ve denklik başvurularının kazanım ve yeterlilikler dikkate alınarak değerlendirilmesine karar verildi.

İdari işlemin geri alınması, idari işlemin yapıldığı andan itibaren hukuk aleminden çıkarılması ve böylece idari işlemin hiç yapılmamış varsayılmasıdır. Nasıl ki, açılan bir iptal davasında verilen iptal kararı ile idari işlemin iptaline karar veriliyorsa, idare tarafından geri alma kararı da iptal kararı ile aynı sonucu doğurur. Zira, geri almanın amacı, idarenin hukuka aykırı olarak almış olduğu bir işlemin kendi kendine ortadan kaldırılması amacını taşır. 

Böylece, Yönetmeliğin 14. maddenin 5. fıkrasında ifade edilen Yükseköğretim Kurulu tarafından ilan edilen “Yurtdışında yükseköğretime başlayan öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim programlarına geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanları” hiç belirlenmemiş ve YÖK’ün kendi geri alma işlemi ile kendi kendine ortadan kalkmıştır.

Böylece, 2015 ve 2016 yıllarında ÖSYM sınavlarına hiç girmemiş, girse de hukuk alanında ilk 150 bin içine girememiş, tıp doktorluğu alanında sıralamada ilk 40 bin içine girememiş öğrenciler için, ÖSYM sınavlarına girme ve başarı sırası (baraj puanı alma) şartı bulunmamaktadır. 

Diğer yandan, Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik El Kitabı 2018’in 112. Sayfasında yer alan KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİNDEKİ YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARINDAN MEZUN OLANLAR İÇİN TANIMA VE DENKLİK BAŞVURU SÜREÇLERİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR’ın Yatay geçiş ve ders transferi yapılmak suretiyle alınan diplomalar için denklik uygulamaları başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasına göre, Yükseköğretim diplomasının başka bir üniversite ya da programdan yatay geçiş ya da ders transferi yolu ile alınması halinde diploma denklik değerlendirmesine tabiidir.” 2. fıkrasına göre de “Anlaşmanın 6. maddesinde göre, KKTC üniversitelerinde öğrenim gören T.C. vatandaşları bakımından, ön lisans ve lisans öğretimindeki yatay ve dikey geçişlerle ilgili olarak, Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş kıstas ve esaslar uygulanır. Yatay geçiş ve ders transferi yapan mezunların denklik değerlendirmesi Yönetmelik yanında, “Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Ana Dal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik” ve ÖSYS kılavuzunda ilgili yılda yer alan Yükseköğretim Kurulu duyuruları dikkate alınarak yapılır.”

Hukuk devletinde devlet, hukuk güvenliğini sağlama yükümlüdür. Hukuki güvenlik ilkesi kural olarak kanunların geriye yürütülmemesini gerekli kılar. Kanunların Geriye Yürümezliği İlkesi uyarınca kanunlar ve yönetmelikler, kural olarak yürürlük tarihlerinden sonraki olay, işlem ve eylemlere uygulanmak üzere çıkarılırlar. Yürürlüğe giren kanunların ve yönetmeliklerin geçmişe ve kesin nitelik kazanmış hukuksal durumlara etkili olamaması hukukun genel ilkelerinden “‘Kazanılmış Hakların Korunması” ilkesinin gereğidir. 

Buna göre, 28.07.2016 tarihinde 13 no’lu oturumda KARAR NO: 2016.13.369 Sayılı kararı ile yukarıda belirtilen 27.05.20215 tarihli YÖK Yürütme Kurulu Kararı ile 24.12.2015 tarihli YÖK Genel Kurulu Kararları geri alınmış olduğundan, idari işlemin geri alınması, idari işlemin yapıldığı andan itibaren hukuk aleminden çıkarılması ve böylece idari işlemin hiç yapılmamış varsayıldığı için 2015 veya 2016 yıllarında ÖSYM sınavlarına hiç girmemiş, girse de hukuk alanında sıralamada ilk 150 bin ve tıp doktorluğu alanında sıralamada ilk 40 bin içine girememiş ancak 2015 yılında yurt dışındaki bir üniversiteye kayıt yaptırıp bir yıl okuduktan sonra 2016 yılında KKTC’ye yatay geçiş yoluyla geçmiş öğrenciler için 2015 veya 2016 yıllarında ÖSYM sınavlarına girme veya baraj puanı alma şartı bulunmamaktadır. 

Bu şartlara uyan öğrencilerin mezun olduktan sonra yapılan denklik incelemelerinde 2015 veya 2016 yıllarına ait ÖSYM sınav evrakı ve baraj puanı belgesi zorunlu tutulamaz. 

Hatta bu konuda YÖK 23.01.2017 tarih ve 16270968-303.99 E.14339161 sayılı “Yurtdışında Öğrenim Şartları” yazısı; “Yükseköğretim Genel Kurulunun 28.07.2016 tarihli toplantısında, yurt dışında yüksek öğrenime başlama koşullarını düzenleyen kararlarının (…) geri alınmasına karar verildiğinden yurtdışında öğrenim görmek isteyen adaylarda, ülkemizde düzenlenen YGS/LYS vb. sınav(lar) ile yurt dışında düzenlenen sınav(lar)a girip derece alma şartı hali hazırda aranmamaktadır.”   

Bu beyanına ilişkin YÖK yazışması şöyledir:

Hatta 2017 Öğrenci̇ Seçme Ve Yerleşti̇rme Si̇stemi̇ (ÖSYS) Yükseköğreti̇m Programları Ve Kontenjanları Kılavuzunun 640. sayfasında şöyle denilmiştir:

T.C. YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINDAN DUYURULAR

 YURT DIŞINDA YÜKSEKÖĞRENİM GÖRMEK İSTEYENLERİN DENKLİK İŞLEMLERİ

Yükseköğretim Genel Kurulunun 28.07.2016 tarihli toplantısında alınan karar uyarınca yurt dışında yükseköğrenim görmek isteyen ilgililerin YGS ve LYS’ye girerek daha önce belirlenmiş başarı sıralamaları içinde yer almaları, ÖSYS Kılavuzunda yer alan programlara yerleşen en son öğrencinin aldığı puanı almaları, ÖSYS Kılavuzunda yer almayan programlarda öğrenim görmek isteyen ilgililerin ise belirli baraj puanlarını almaları gerekmemektedir. Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarına özel yetenek sınavı sonuçlarına göre kayıt olan öğrencilerin yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesinde üniversiteler özel yetenek sınavı yapabilecektir. Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında öğrenim görecek öğrencilerin öğrenciliklerini tanıtmaları, Milli Eğitim Bakanlığı veya yurt dışı temsilciliklerimizde öğrenci dosyası açtırmaları ve vize almaları gerekmektedir. Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyenlerin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının internet sayfasından yurt dışı eğitim ve yurt dışında alınan diplomaların denkliği konularındaki güncel duyuruları takip etmelerinde fayda görülmektedir.

Aynı sayfanın altında ise ÖSYM sınavlarına girme ve başarı sırası (baraj puanı alma) şartının 2017/2018 eğitim öğretim tarihinden itibaren uygulanacağını belirtilmiştir. 

T.C. UYRUKLU ÖĞRENCİLERİN YURT DIŞINDAKİ YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARINDAN YURT İÇİNDEKİ YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARINA YATAY GEÇİŞ İŞLEMLERİ

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca; TC uyruklu öğrencilerin yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçişleri ile ilgili olarak;

1. 2017-2018 eğitim-öğretim yılından itibaren kayıt yaptıracak öğrencilerin,

a) İlgili yıldaki ÖSYS Kılavuzlarında yer alan (Tıp, Hukuk, Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik vb. ) programlar için belirlenen başarı sırasının aranmasına,

…..karar verilmiştir.

Bu açıklamanın dayanağı ise 01.03.2017 tarih ve 3 oturum no’lu 2017.07.1365 Karar sayılı YÖK Yürütme Kurulu Kararı’dır. Bu karara göre de Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca; 

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI 

YÜRÜTME KURULU KARARLARI

Oturum Tarihi: 01.03.2017

                                                                                                       Oturum No: 7

KARAR:2017.07.1365

Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik’in 14/5 maddesinde yer alan yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından yurtiçindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçişe ilişkin “Öğrenci, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılacak Öğrenci, Seçme Ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliliği kabul edilen sınavlar ve puanlarının” belirlenmesi hususu incelendi. Yapılan inceleme neticesinde 2017/2018 eğitim-öğretim yılı güz döneminden itibaren yurt dışından yurt içine yatay geçişlerde, 

a) İlgili yıldaki ÖSYS Kılavuzlarında yer alan (Tıp, Hukuk, Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik vb. ) programlar için belirlenen başarı sırasının aranmasına,

…..karar verildi. 

Kararın resim versiyonu şöyledir: 

Hatta YÖK Eğitim Dairesi 13.03.2017 tarih ve 75850160-301.06.01-18441 Sayılı ve Yurtdışından yurtiçine yatay geçişler konu’lu yazısında 01.03.2017 tarihli YÖK Yürütme Kurulu Kararı’nı tüm ilgili kurum ve kuruluşlar ve üniversitelere duyurmuştur.   Kararın resim versiyonu şöyledir:

Bu yazıda da ÖSYS Kılavuzlarında yer alan (Tıp, Hukuk, Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik vb. ) programlar için belirlenen başarı sırası şartının 2017-2018 eğitim-öğretim yılından itibaren kayıt yaptıracak öğrenciler için uygulanacağını duyurmuştur. 

Buna göre, 2015 veya 2016 yıllarında ÖSYM sınavlarına hiç girmemiş, girse de hukuk alanında sıralamada ilk 150 bin ve tıp doktorluğu alanında sıralamada ilk 40 bin içine girememiş veya 2015 veya 2016 yıllarında KKTC’ye veya Türkiye’ye yatay geçiş yoluyla kaydı yapılmış öğrenciler için, ÖSYM sınavına katılma ve baraj puanı alma şartı bulunmadığı YÖK’ün yukarıdaki karar ve açıklamaları ile netleşmiştir. 

Diğer yandan, İstanbul BİM, 7. İDD, E. 2019/1674 K. 2019/1654 T. 5.11.2019 kararında

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu’nun 13.04.2017 tarih ve 2017/14 sayılı kararı ile de; TC uyruklu öğrencilerin yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçişleri ile ilgili olarak Yürütme Kurulu’nun 01.03.2017 tarihli toplantısında alınan kararın 2017-2018 eğitim öğretim yılından itibaren kayıt yaptıracak öğrencilere uygulanmasına karar verildiği görülmüştür. …….Yukarıda bahsi geçen düzenlemelerden 2017-2018 eğitim öğretim yılı güz döneminden itibaren yurt dışından yurt içine yatay geçişlerde, ilgili yıldaki ÖSYS kılavuzlarında yer alan programlar için belirlenen başarı sırasının aranması gerektiği, bu dönemden önce kayıt yaptıran öğrenciler için başarı koşulu bulunmadığı anlaşılmaktadır.  Bu durumda, …… YÖK Yürütme Kurulu’nun yukarıda yer verilen kararı gereği yurtdışındaki üniversiteden yurt içindeki bir üniversiteye yatay geçiş için başarı koşulunun 2017/2018 eğitim öğretim yılı itibariyle aranması gerektiği anlaşıldığından, …. reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.”

demek suretiyle Yurt dışında bir üniversiteye Tıp, Hukuk, Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik vb. programlar için 2017-2018 eğitim öğretim yılı güz döneminden önce kayıt yaptıran öğrenciler için ÖSYM sınavlarına girme ve başarı sırası (baraj puanı alma) şartı bulunmadığını vurgulamıştır. 

Bu husustaki Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2017/3317 E.  ,  2020/4955 K. da şöyledir; 

“Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun … tarihli toplantısında, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik’in 14. maddesinin 5. fıkrasında yer alan yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından, yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçişe ilişkin ‘ Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliliğini kabul edilen sınavlar ve puanlarının’ belirlenmesi konusu incelenmiş, “2017-2018 eğitim-öğretim yılı güz döneminden itibaren yurtdışından yurt içine yapılabilecek yatay geçişlerde;

a-) İlgili yıldaki ÖSYS Kılavuzlarında yer alan (tıp, hukuk, mühendislik, mimarlık, öğretmenlik vb.) programlar için belirlenen başarı sırasının aranmasına,

b-) Başarı sırası aranmayan programlar için öğrencinin merkezi sınava girdiği yıl itibarıyla geçmek istediği diploma programı için geçerli olan puan türünde aldığı merkezi yerleştirme puanının, geçmek istediği diploma programına eşdeğer yurt içindeki diğer üniversitelerin diploma programlarının en düşük taban puanına eşit veya yüksek olması gerektiğine,

c-) Yükseköğretim Kurulu tarafından eşdeğer sınav puanlarına sahip olanların da (a) ve (b) maddelerindeki şartları sağlaması gerektiğine karar verildiğinin” belirtildiği görülmekle birlikte, Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nca ……. tarihli Yürütme Kurulu’nda alınan karar ile, dava konusu edilen … tarihli Yürütme Kurulu kararının, 2017-2018 eğitim-öğretim yılından itibaren kayıt yaptıracak öğrencilere uygulanacağının belirtildiği anlaşılmıştır.

Davalı idarece Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nca dava açılmadan önce … tarihli Yürütme Kurulu’nda alınan karar ile … tarihli Yürütme Kurulu kararının, 2017-2018 eğitim-öğretim yılından itibaren kayıt yaptıracak öğrencilere uygulanacağının açıkça ifade edildiği, ….sabit olduğu…. Davalı idarece, 28.07.2016 tarihli Genel Kurul kararının, ……. yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan diplomaların denklik işlemleri (denklik başvurularının bireysel olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği-işleme alınıp alınmayacağı) hakkında olduğu savunulmuştur. 

Anılan kararın içeriği incelendiğinde, yurtdışında eğitime başlama koşullarını düzenleyen (idarenin 24.12.2015 tarihli Genel Kurul ve 27.05.2015 tarihli Yürütme Kurulu Kararlarının), başvuru sahiplerinin baraj puana sahip olmamaları durumunda denklik değerlendirmesine alınmalarının baştan engelleneceği, bu durumda ÖSYS yerleştirmesi olmayanlara, aynı eğitimi almalarına rağmen farklı işlem yapılması durumuna benzer bir durum yaşanacağı ve baraj puanı alarak eğitime başlayan ve baraj puanı almadan eğitime başlayan ancak aynı diploma için denklik başvurusunda bulunanlara farklı işlem (başarı sırası veya baraj puanı koşullarını sağlamayanların başvurularının baştan kabul edilmemesi) yapılmasına neden olacağı, bu durumun da Mahkemelerce anayasal eşitlik ilkesine aykırı bulunabileceği belirtilerek, yurtdışında eğitime başlama koşullarını düzenleyen ilgili kararların geri alınması ve denklik başvurularının kazanım ve yeterlilikler dikkate alınarak değerlendirilmesi yönündeki kararın netice itibariyle denklik başvurularına yönelik alınmış bir karar olduğu anlaşıldığından… “

Mahkemelerin bu kararı nedeniyle YÖK  ilk defa 2020 MESLEK YÜKSEKOKULLARI İLE AÇIKÖĞRETİM ÖNLİSANS PROGRAMLARI MEZUNLARININ LİSANS ÖĞRENİMİNE DİKEY GEÇİŞ SINAVI (DGS) KILAVUZU’nda (bkz: Sayfa 35) yayımlanmış, bu tarihten önceki hiç bir DGS klavuzunda yayımlanmamıştır.

T.C. UYRUKLU ÖĞRENCİLERİN YURT DIŞINDAKİ YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARINDAN YURT İÇİNDEKİ YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARINA YATAY GEÇİŞ İŞLEMLERİ HAKKINDA DUYURU

T.C. UYRUKLU ÖĞRENCİLERİN YURT DIŞINDAKİ YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARINDAN YURT İÇİNDEKİ YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARINA YATAY GEÇİŞ İŞLEMLERİ 

Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptıracak T.C. uyruklu öğrencilerin daha sonraki yıllarda yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapabilmeleri, “Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yandal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik” hükümlerinin yanı sıra, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından düzenlenen aşağıdaki şartları karşılamaları halinde mümkündür: 

a) Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kılavuzlarında başarı sıralaması şartı getirilen Tıp, Hukuk, Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik gibi programlar için YKS’ye girmesi ve ilgili program için aranan başarı sırasını sağlaması, 

b) Başarı sırası aranmayan programlar için YKS’ye girmesi ve geçmek istediği diploma programı için geçerli olan puan türünde aldığı merkezi yerleştirme puanının, yurt içindeki diğer üniversitelerin eşdeğer diploma programlarının en düşük taban puanına eşit veya yüksek olması, 

c) Özel yetenek programlarına yatay geçiş başvurularında YKS’de özel yetenek programları için ilan edilen en düşük merkezi sınav puanını sağlaması gerekmektedir. Özel yetenek programları yatay geçiş başvuruları değerlendirilirken, üniversiteler özel yetenek sınavı yapabilecektir.

Kararın resim versiyonu şöyledir:

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARINDA ÖNLİSANS VE LİSANS DÜZEYİNDEKİ PROGRAMLAR ARASINDA GEÇİŞ, ÇİFT ANADAL, YAN DAL İLE KURUMLAR ARASI KREDİ TRANSFERİ YAPILMASI ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK (Resmî Gazete Tarihi: 24.04.2010 Resmî Gazete Sayısı: 27561) Yurtdışı yükseköğretim kurumlarından yurtiçindekilere yatay geçiş başlıklı 14. maddesinin 7. fıkrasına göre, 

(7) (Ek:RG-21/12/2019-30985) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dâhil yurt dışında kurulmuş olan yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarının başarı sıralaması şartı aranan programlarına yatay geçişe ilişkin olarak Yükseköğretim Kurulu, bu Yönetmelik hükümleri dışında ilave şartlar belirleyebilir. (Ek ibare:RG-9/4/2021-31449) Yurt dışındaki bir yükseköğretim kurumundan ülkemizdeki başarı sıralaması şartı aranan bir programa yatay geçiş yapılabilmesi için;

a) (Ek:RG-9/4/2021-31449) Öğrencinin yükseköğrenime başladığı yıl, kayıtlı olduğu üniversitenin Yükseköğretim Kurulunca esas alınan sıralama kuruluşlarının belirlediği dünya sıralamalarında ilk dört yüzlük dilim içerisinde yer alması ve bu Yönetmeliğin dönem/sınıf ve başarı şartlarını taşıması,

b) (Ek:RG-9/4/2021-31449) İlk dört yüzlük dilim dışında kalan bir üniversitede kayıtlı olunması halinde;

1) Ortaöğretimini Türkiye’de tamamlayanların, her halükarda merkezi yerleştirme sınavına girmiş ve kayıt yılı itibarıyla başarı sıralaması şartı aranan programın ilgili puan türünde başarı sıralaması şartını sağlamış olması,

2) Ortaöğretiminin en az son iki yılını yurt dışında tamamlayanların, kayıt oldukları diploma programının, hazırlık sınıfı hariç en az dört yarıyılını başarıyla geçmiş olması,

gerekir.

Görüldüğü üzere, bu şartlar amir hüküm olan yönetmeliğe dahi 09.04.2021 tarihinde girmiştir. Bkz. Resmi Gazete

Bu tarihten önce yeni getirilen amir hükümlerin uygulanması bir HUKUK DEVLETİNDE kanunların geriye yürümezliği ilkesine aykırıdır.

Son olarak YÖK 31.03.2016 tarih ve 5 no’lu oturumunda KARAR.2016.5.184 Sayılı kararı almış olup, bu karara göre Türkiye’de Adalet Yüksek Okullarından Önlisans düzeyinde mezun olduktan sonra ÖSYS Klavuzunda hiç yer almamış bir yurtdışındaki bir üniversiteye kendi imkanları ile kayıt yaptırıp 2016 yılında yatay geçiş yoluyla KKTC’ye ya da Türkiye’ye yatay geçiş yapmış öğrencilere bu karara göre işlem yapılmalıdır. Karar şöyledir; 

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI 

GENEL KURUL KARARLARI 

Oturum Tarihi:31.03.2016 

Oturum No: 5

KARAR.2016.5.184

Yükseköğretim Genel Kurulunun 14.05.2015 tarihli toplantısında “ÖSYM ile bir programa yerleşen ilgilinin eğitime başladığı yıl, kendi imkanları ile eğitime başlayan ilgili ve aynı diplomayı ibraz eden ilgililere, ÖSYM tarafından yerleştirmesi yapılmış olan ilgili ile aynı işlemin yapılmasına” karar verilmiştir. 

Söz konusu kararın uygulanması sürecinde karşılaşılan tereddütlerin giderilmesi için anılan karara ek olarak; ortaöğrenimini Türkiye’de bitiren ve ÖSYS sürecine tabi olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları olan ilgililerin, 

II-ÖSYS Kılavuzunda hiç yer almamış bir yurtdışı yükseköğretim kurumunda öğrenimine başlayıp Kılavuzunda olan yurtdışı yükseköğretim kurumu ve programına geçiş yapan ve ÖSYM tarafından yerleştirmesi yapılmış ilgili ile aynı diploma ve transkripti ibraz edenlerin, öğrenimlerinin en az% 70’ini Kılavuzda olan bir programdan almış olması, 

halinde ÖSYM tarafından yerleştirmesi yapılmış olan ilgili ile aynı işlemlerin yapılmasına karar verildi. 

Kararın resim versiyonu şöyledir:

Sonuç olarak; 

a-YÖK Genel Kurulu’nun Oturum Tarihi:31.03.2016 Oturum No: 5 KARAR.2016.5.184 Sayılı Kararı, 

b-YÖK Genel Kurulu’nun Oturum Tarihi 28.07.2016, Oturum No: 13 KARAR.2016.13.369 Sayılı Kararı (Geri alınmış olan 27.05.20215 tarihli YÖK Yürütme Kurulu Kararı ile 24.12.2015 tarihli YÖK Genel Kurulu Kararları) 

c-YÖK Yürütme Kurulu’nun Oturum Tarihi: 01.03.2017, Oturum No: 7, KARAR:2017.07.1365 Sayılı Kararı gereği, 

ÖSYS Kılavuzlarında yer alan (Tıp, Hukuk, Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik vb. ) programlar için belirlenen ÖSYM sınavlarına girme ve başarı sırası (baraj puanı alma) şartı 2017 yılından önceki eğitim-öğretim dönemindeki kayıt, yatay geçiş  ve yerleştirme işlemlerine uygulanamaz. 

ÖSYS Kılavuzlarında yer alan (Tıp, Hukuk, Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik vb. ) programlar için belirlenen ÖSYM sınavlarına girme ve başarı sırası (baraj puanı alma) şartı ancak 2017 yılından sonraki eğitim-öğretim kayıt, yatay geçiş  ve yerleştirme işlemlerine uygulanabilir. 

Türkiye’de Adalet Meslek Yüksekokulundan mezun olup 2015 yılında ÖSYM sınavlarına hiç girmemiş, girse de hukuk alanında sıralamada ilk 150 bin içine girememiş ancak kendi imkanlarıyla 2015 yılında yurt dışındaki ÖSYS Kılavuzunda hiç yer almamış bir üniversitede öğrenimine başlamış olan öğrenciler için 2015 yılındaki ÖSYM sınavlarına girme veya başarı sırası (baraj puanı alma) şartı uygulanamaz. 

Türkiye’de Adalet Meslek Yüksekokulundan mezun olup 2016 yılında ÖSYM sınavlarına hiç girmemiş, girse de hukuk alanında sıralamada ilk 150 bin içine girememiş ancak kendi imkanlarıyla 2016 yılında yurt dışındaki ÖSYS Kılavuzunda hiç yer almamış bir üniversitede öğrenimine başlamış olan öğrenciler için 2016 yılındaki ÖSYM sınavlarına girme veya başarı sırası (baraj puanı alma) şartı uygulanamaz. 

Türkiye’de Adalet Meslek Yüksekokulundan mezun olup 2016 yılında ÖSYM sınavlarına hiç girmemiş, girse de hukuk alanında sıralamada ilk 150 bin içine girememiş ancak kendi imkanlarıyla 2016 yılında yurt dışındaki ÖSYS Kılavuzunda hiç yer almamış bir üniversitede öğrenimine başlayıp 2016 yılında Kılavuzunda olan KKTC’ye yatay geçiş yoluyla geçmiş ve buradan mezun olan öğrenciler için 2016 yılındaki ÖSYM sınavlarına girme veya başarı sırası (baraj puanı alma) şartı uygulanamaz. Bu öğrenciler, eğitiminin toplamında hem Türkiye’deki kılavuzda olan Adalet Meslek Yüksekokulu hem de yurt dışından yatay geçiş yapmış olduğu Kılavuzda olan KKTC’deki üniversiteden aldığı dersler yüzde yetmişi (% 70’i) geçiyorsa, ÖSYM tarafından yerleştirmesi yapılmış öğrenciler gibi denklik haklarına sahip olurlar. 

Avukat Ahmet Can 

İletişim Bilgilerimiz

WhatsApp :0 532 409 18 85 

Mail : ahmetcan@ahmetcan.av.tr