Erken Emeklilik Amacıyla SGK Hizmet Tespit Davası

  Haberler

SGK’ya bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin bir davadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 Sayılı Kanun’un 79/10. ve 5510 Sayılı Kanun’un 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın yerleşmiş içtihatları gereğidir.

Yasal dayanağı 506 Sayılı Kanun’un 79/10. ve 5510 Sayılı Kanun’un 86/9. maddeleri olan bu tür davalarda öncelikle sigortasız çalıştırılan işçinin çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği ya da çalıştıklarının Kurumca tespit edilip edilmediği yöntemince araştırılır. 

Bu yasal koşul oluşmuşsa işyerinin o dönemde gerçekten var olup olmadığı, Kanun’un kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma iddiasının gerçeğe uygunluğu özel bir duyarlılıkla araştırılır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilirse de çalışmasının konusu, sürekli kesintili mevsimlik mi olduğu, başlangıç ve bitiş tarihleri ve alınan ücret konularında tanıkların sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulur, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren ve işçiyle, işyeriyle ilişkileri, bazen uzun yılları kapsayan bilgilerin insan hafızasında yıllarca eksiksiz nasıl taşınabileceği düşünülülür ve tanıklar buna göre dinlenir, işyerinin kapsam kapasite ve niteliği ile bu beyanlar kontrol edilir, mümkün oldukça işyerinin müdür, amir, şef, ustabaşı ve posta başı gibi görevlileri ve o işyerinde çalışan öteki kişiler ile o işyerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenir ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlendikten sonra ücret konusu üzerinde durulur, tespiti istenilen sürenin evvelinde ve sonrasında beyyine başlangıç sayılabilecek ödeme belgeleri ve sair bu nitelikte bir belge yoksa Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunun m.288 de yazılı sınırları taşan ücret alma iddialarında yazılı delil aranır, bu sınırlar altında kalan ücret alma iddialarında ücret miktarları tanıklardan sorulurı, 506 Sayılı Kanun’un 3/B-D maddeleri ile 5510 Sayılı Kanun’un 6/a-c maddelerinde de olduğu gibi ücretin sigortalı sayılmanın koşulu olan durumlarda ücret alma olgusunun var olup olmadığı özellikle saptanır.

Bu davalarda işverenin kabulü tek başına hukuki bir sonuç doğurmaz.

Bu hususlar gözönüne alınarak, yeterli ve gerekli bir araştırmayla ve deliller hep birlikte değerlendirilerek aydınlığa kavuşturulduktan sonra o çalışmanın sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığı, ya da ne zaman bu niteliğe kavuştuğu yönü üzerinde durulur ve hizmetin tespitine karar verilmelidir.

Davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerekir. Bu hakdüşürücü süredir.

Ancak, işveren tarafından sigortalıya dair işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu gibi belgeler SGK’ya verilmişse hakdüşürücü süre işlemez. Çünkü, SGK tarafından öğrenilen ve sonrasında kesintisiz biçimde devam eden çalışmaların sorumluluğu sigortasız çalışana yüklenemez.

Bu davada amaç, sigortasız çalışan işçinin çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği ile süresinin belirlenebilmesidir.

Bunun için, çalışmalar ile ilgili tüm belgeler SGK’dan, puantaj kayıtları ve ücret tediye bordrolarının asılları işverenden istenir.

İşçi ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler ile, aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler saptanarak tanık olarak dinlenilir.

Ayrıca, işçinin kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi sebeplerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince araştırılır.

Tespiti istenen dönemde işyerinde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı SGK’dan sorulur.

Mahkemenin yaptığı bu araştırmalar hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkartılır.

Dava sonucunda, işçinin gerçek çalışması tespit edilirse, sigorta bildirimi yapılmış ve primi ödenmiş gibi işlem yapılır.

1 Günlük Hizmet Tespit Davası, Sigortalılık Başlangıç Tarihinin Tespiti Davası Emsal Yerel Mahkeme Kararı

 

TÜRK MİLLETİ ADINA

 

                        T.C.

                     ADANA

  1. İŞ MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

 

ESAS NO                : 2012/435

KARAR NO            : 2013/252

HAKİM                   : *****

KATİP                     : *****

DAVACI                  : *****

VEKİLİ                   : Av. AHMET CAN – ADANA

DAVALI                   : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI -ANKARA

VEKİLİ                   : *****SGK Adana İl Müdürlüğü

DAVA                       : Tespit

DAVA TARİHİ        : 17/08/2012

KARAR TARİHİ    : 13/05/2013

KARAR YAZIM TARİHİ : 15/05/2013

                                 GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili Mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin *****.01 işyeri sicil numaralı ***** ünvanlı işyerinde 18/03/1990 tarihinde çalıştığını,bu tarihte çalıştığına dair işveren *****tarafından işe giriş bildirgesi davalı kuruma verildiğini, ancak davalı Kurum 18/03/1990 tarihine dair dönem bordrosunun bulunmadığı gerekçesi ile müvekkilin sigorta başlangıç tarihini 01/01/2003 olarak esas aldığını belirtilen nedenlerle müvekkilinin sigortalılık başlangıç tarıhinin 18/03/1990 olarak tespit edilmesini talep etmiştir.

                                 Davalı SGK vekili Mahkememize verdiği cevap layihasında özetle; davacının müvekkil Kurum’da ***** sigorta sicil numarası ile SGK sigortalısı olarak tescilli olup davacıya ait şahsi sicil dosaysının ve müvekkil Kurum kayıtlarının tetkikinde, *****sicil numaralı ***** ünvanlı işyerinden, davacı adına 18/03/1990 işe başlangıç tarihli işe giriş bildirgesinin 27/03/1990 tarih ve 117465 sayı ile müvekkil Kurum kayıtlarına geçtiğini ancak bu işyerinden bu döneme ilişkin olarak davacı adına bordro verilmediğini bu nedenle davacıya anılan tarih için hizmet verilemediğinin tespit edildiğini, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 24/06/1999 tarih 1999/4409-4842sayılı kararına göre 506 sayılı Yasa’nın 2. maddesinin belirlendiği biçimde eylemli olarak çalışması gerektiği, bu durumun özellikle SGK’nın 6. maddesinde vurgulandığı, bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının araştırılması gerektiğini, bu nedenle salt işe giriş bildirgesinin mevcut olmasının fiili çalışmayı kanıtlamadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

                                 Davacının SGK.’da mevcut şahsi sicil dosyasının onaylı bir örneği getirtilerek dosyaya konulmuştur. Kurumun 12/12/2012 tarih ve 21547270 sayılı cevabi yazısında işyerinin 18/03/1990 tarihinde kanun kapsamına alındığı, 18/03/1990 tarihinde kanun kapsamından çıkarıldığı görülmüştür.

                                 ***** Belediye Başkanlığına müzekkere yazılarak ve veraset ilamı sureti de eklenerek *****’e ait …… Caddesindeki inşaanı başlama ve bitiş tarihleri istenmiş, 26/03/2013 tarih ve 312 sayılı cevabi yazıda başlama tarihinin 05/06/1975 olup bitiş tarihinin belli olmadığı, inşaat ruhsatının ekte gönderilmiş olduğu görülmüştür.

                                 Davacı tanıkları ***** Asliye Hukuk Mahkemesince dinmişlerdir. Tanık *****; *****’e ait işyerinde 1990 yılının ilk aylarında davacı ile birlikte çalışmaya başladığını, sigortalı olarak çalışmaya başladıklarını ancak işe giriş bildirgelerinin verilmesine rağmen primlerinin ödenmediğini, tam gün mesai ile dava dışı işveren ait işyerinde çalıştığını bu çalışmasının 2 ay sürdüğünü, tanık *****; *****’e ait işyerinde 1990 yılının 3. ayında çalışmaya başladığını, sigortasını yapmadığı için 1 hafta 10 çalıştığını, sonrasında ayrıldığını davacınında kendisiyle aynı tarihlerde işe başladığını ve çalışmaya devam ettiğini ancak sigortalımı sigortasızmı çalışıp çalışmadığını bilmediğini beyan etmişlerdir.

                                 Mütevvefa İşveren *****in eşi ***** ifadesinde, eşi *****in 21 yıl önce vefat ettiğini, *****Binasının karşısında bulunan bodrum dahil 4 katlı binalarının bulunduğunu, bodrum dahil ilk üç katı eski tarihlerde inşa ettiklerini, 4. Katın inşaatına ise 1990 yılının Mart ayında başladıklarını, 4. Katın inşaatının 3 ay kadar sürdüğünü, davacının burada 4. Katın inşaatı başlayıp bitene kadar çalıştığını, amele olarak harç ve tuğla taşıma işi yaptığını, şuanda da bu binada oturduklarını, *****Asliye Hukuk Mahkemesince dinlenen tanıklarında inşaatlarında çalıştığını beyan etmiştir. İşverenin nüfus kaydı dosyaya alınmıştır.

                                 İmamoğlu Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak … Caddesinde bulunan *****’e ait inşaat işyerinde talimatla dinlenen *****’ın bu işyerine yakın çalışıp çalışmadığı hususu sorulmuş 02/04/2013 tarihli cevabi yazı ekinde bulunan tutanakta 1989-1990 yıllarında belirtilen muhitte yapılan binada kimlerin çalıştığının tespit edilemediği, talimatla dinlendiği tespit edilen ***** ve ***** ile yapılan şifai görüşmede davacı ***** ile inşaat yapımı esnasında birlikte çalıştıklarını beyan ettiklerini belirtildiği görülmüştür.

 

                                 Bu durumda birlikte çalışan ve aynı zamanda komşuolan tanık ifadeleri, işverenin eşinin samimi ve olaylara dayalı ifadesi, işyerinin dava konusu dönemde kanun kapsamında olması, işe giriş bildirge sureti ve tüm dosya kapsamınagöre davacının 18/03/1990 tarihinde *****001 işyeri sicil nolu ***** bina inşaatı işyerinde 1 gün süre ile ve asgari ücret ile çalıştığı anlaşıldığından  davanın kabulüne karar vermek gerektiği anlaşılmakla aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

                                 HÜKÜM                   : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

                                 1-Davanın kabulüne, buna göre;

                                 Davacının 18/03/1990 tarihinde *****001 işyeri sicil nolu ***** bina inşaatı işyerinde 1 gün süre ile ve asgari ücret ile çalıştığının tespitine,

                                 2-Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına    3-Davacı tarafından yapılan 133,55.TL. yargılama giderinin davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine,

                                 4-Davacı kendisini Avukat ile temsil ettirdiğinden 1.320,00. TL. ücreti vekaletin, davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine.

                                 6-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine.                                 Yargıtay yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı.13/05/2013

Katip *****                             Hakim *****

 

1 Günlük Hizmet Tespit Davası, Sigortalılık Başlangıç Tarihinin Tespiti Davası Emsal Yerel Mahkeme Kararını Onayan Yargıtay Kararı 

 

T.C.

YARGITAY

  1. Hukuk Dairesi

 

ESAS NO       : 2013/10516

KARAR NO   : 2014/4577                Y A R G I T A Y   İ L A M I

 

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ           : Adana 1. İş Mahkemesi

TARİHİ           : 13/05/2013

NUMARASI   : 2012/435-2013/252

DAVACI         : *****   Vek.Av. Ahmet Can

DAVALI          : Sosyal Güvenlik Kurumu   Vek.Av.*****

Davacı, sigortalılık başlangıç tarihinin 18/03/1990 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

 

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

 

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

 

K A R A R

 

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı vekilinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 12/03/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.

 

Başkan V.        *****   Üye    *****   Üye    *****   Üye    *****   Üye     *****  

 

Avukat Ahmet Can
Can Hukuk Bürosu