Tedrici tasfiyenin amacı ve aracı kurum malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisi.  

Tedrici tasfiye, aracı kurumun malvarlığının aynen veya nakde çevrilerek sermaye piyasası faaliyetlerinden kaynaklanan müşteri alacaklarının karşılanmasına tahsis edilmesini amaçlayan özel bir tasfiye rejimidir. Tedrici tasfiye kararıyla aracı kurumun ödemeleri durur ve malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisi tasfiyeyi yürüten fona geçer. Bu özel rejimde genel mevzuatın tasfiyeye ilişkin hükümleri uygulanmaz.

Tasfiye bakiyesinin dağıtımında yatırımcı alacaklarının önceliği.  

Tedrici tasfiye sisteminde sermaye piyasası faaliyetlerinden doğan ve tamamen karşılanamayan hak sahibi alacakları öncelikli olarak tasfiye bakiyesinden ödenir; bakiyenin yetersiz olması hâlinde ödeme garameten gerçekleştirilir. Kamu alacaklarının ödenmesi ise yatırımcıların tasfiye kapsamındaki alacaklarının tamamen karşılanmasından sonraki aşamada söz konusu olur. Böylece tasfiye rejiminde yatırımcıların korunmasına dayanan özel bir ödeme sırası benimsenmiştir.

Tedrici tasfiye sürecinde kamu alacağının takip ve tahsil edilememesi.  

Tedrici tasfiye kapsamındaki bütün icra takiplerinin kanun gereği kendiliğinden durması ve aracı kurumun malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisinin fona geçmesi karşısında, kamu alacağının muaccel hâle gelmiş olması tek başına tasfiye rejimi dışında takip ve tahsil yetkisi vermez. Vergi alacağı da kanunda öngörülen özel ödeme sırasına tabidir; yatırımcı alacakları karşılanmadan ve tedrici tasfiye devam ederken ödeme emri yoluyla ayrıca takip edilmesi mümkün değildir.

Legal Tags: Tedrici Tasfiye  Yatırımcı Alacaklarının Önceliği  Kamu Alacaklarının Takibi

DANIŞTAY 4. DAİRE E. 2007/5181 K. 2009/5183 T. 27.10.2009

İstemin Özeti : Başbakanlık Sermaye Piyasası Kurulu tarafından 13.3.2003 tarihinde hakkında tedrici tasfiye kararı verilen ve Sermaye Piyasası Kanunu'nun 46/B-3 üncü maddesi uyarınca Yatırımcıları Koruma Fonu'na devredilen aracı kurum adına düzenlenen ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır. İstanbul 2.Vergi Mahkemesinin 25.12.2006 günlü ve E:2005/2444, K:2006/2504 sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, Yatırımcıları Koruma Fonu'na devredilen aracı kurumun Ziraat Bankası'ndaki mevduat ve repo gelirleri üzerinden tevkif edilen gelir ( stopaj ) vergisinin iadesi istemli 6.5.2005 günlü başvuru üzerine davalı idarece, tevkifat işlemi aracı kurumun fona devredildiği tarihten sonra yapıldığından istem konusu tutarın düzeltme yoluyla nakden iade edildikten sonra Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın yazısı ile yapılacak iadelerde 6183 sayılı Yasanın 23 üncü maddesinin dikkate alınması gerektiği bildirildiğinden yapılan iadenin bir aylık süre verilerek geri istendiği, davacı tarafından Sermaye Piyasası Kanunu'nun 46/B maddesi uyarınca tedrici tasfiyeye karar verilen kurumun tüm ödemelerinin duracağı, yatırımcı müşterilerin alacaklarının ödenmesi tamamlandıktan sonra vergi dairesinin alacağının ödeneceği, bu aşamada bir ödeme yapılamayacağının bildirilmesi üzerine dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiğinin anlaşıldığı, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 46/A ve 46/B maddeleri uyarınca tedricen tasfiyeye tabi tutularak Yatırımcıları Koruma Fonu'na devredilen aracı kurumların tasfiyesinde öncelikle yatırımcılara ödeme yapılacağı, 46 ncı maddenin K fıkrasından sonra eklenen birinci fıkra uyarınca; tedrici tasfiye sürecinde tüm icra takiplerinin duracağı ve tüm malvarlığı üzerinde sadece Fon tarafından tasarrufta bulunulacağı hükümleri ile aracı kurumun tasarruf yetkisinin kaldırılarak Fon eliyle alacakların tahsili ve borçların yatırımcılardan başlanarak ödenmesi suretiyle tasfiyenin sonuçlandırılması amaçlanmış ise de; fona devredilen aracf kurumların kurumlar vergisinden muaf tutulduğu veya elde ettiği kazancın gelir vergisi tevkifatından istisna edildiği yönünde bir düzenlemenin olmadığı, diğer bir anlatımla Fona devredilen kurumların öncelikle müşteri borçlarını ödeyebilmesi için elde edilen gelirin vergilendiriimeksizin tasfiyenin sonuçlandırılacağı yönünde bir istisna veya muafiyet bulunmadığından davaya konu ödeme emirlerinde yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacı, kararın yürürlükteki düzenlemelere aykırı olduğunu ileri sürerek bozulmasını istemektedir.

Savunmanın Özeti : Yasal dayanaktan yoksun bulunan temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

Tetkik Hakimi …..'ın Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı …………'ın Düşüncesi :İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyizen incelenerek bozuiabilmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen nedenlerin bulunması gerekmektedir.

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, söz konusu maddede yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, istemin reddi ile temyiz edilen Mahkeme kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Dördüncü Dairesince gereği görüşüldü:

KARAR : Hakkında 13.3.2003 tarihinde tedrici tasfiye kararı verilen ve 2003 ve 2004 yıllarında zarar eden kurumun bankadaki mevduat ve repo hesaplarından elde edilen faiz gelirleri üzerinden yapılan gelir vergisi kesintileri 28.9.2005 tarihinde iade edildikten sonra aracı kurumun 21.10.2005 tarihi itibariyle muaccel hale gelmiş vergi borçları bulunduğu belirtilerek iade edilen miktarın tahsili için düzenlenen 30.11.2005 gün ve 2005/1130 - 001 ve 002 sayılı ödeme emirlerine karşı açılan davayı reddeden mahkeme kararı temyiz edilmiştir.

2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 46/B maddesinde; tedrici tasfiyenin amacının, aracı kurumların mal varlığını işin niteliğine göre aynen veya nakde çevirmek suretiyle elde edilen bedeli tahsis ederek, Kanun çerçevesinde yapılan sermaye piyasası faaliyetlerinden dolayı müşterilerine olan nakit ödeme ve sermaye piyasası araçları teslim yükümlülüklerini tasfiye etmek olduğu, tedrici tasfiye karar ve işlemlerinde Türk Ticaret Kanunu, İcra İflas Kanunu ve diğer mevzuatın tasfiye ile ilgili hükümlerinin uygulanamayacağı, hakkında tedrici tasfiye kararı verilen aracı kurumun ödemelerinin duracağı ve tüm mal varlığı üzerinde bu karar tarihi itibariyle sadece fon tarafından tasarruf edileceği, tasfiye bakiyesinin ise; tasfiye amacı kapsamında yer alan hak sahiplerinden alacağının tamamı karşılanamayanların alacağının ödemesinde kullanılacağı, ancak tasfiye bakiyesi bu alacakların tamamını karşılamaya yetmezse ödemelerin garameten yapılacağı, bu alacaklar tamamen karşılandıktan sonra artan kısımdan öncelikle kamu alacakları ve kalandan fonun yaptığı avans ve tasfiye giderleri nedeniyle doğan alacağın ödeneceği, 46/K maddesinden sonra eklenen 1 nci fıkrada ise; tedrici tasfiye çerçevesinde başlamış olan tüm icra takiplerinin kendiliğinden duracağı hükmüne yer verilmiştir.

Fon tarafından tedrici tasfiye işlemleri yürütülen aracı kurumun yukarıda yer alan kanun maddeleri uyarınca tüm ödemeleri durmuş olup tüm mal varlığı üzerinde tasarruf hakkı fona geçmiştir. Yapılan bu düzenlemelerle öncelikle yatırımcı haklarının korunması amaçlanmıştır. Fon tarafından yatırımcıların hakları ödendikten sonra vergi dairesi ve diğer kamu borcu ödemeleri yapılacaktır. Bu bakımdan, tedrici tasfiye kapsamında başlanmış olan tüm icra takipleri yasa gereğince kendiliğinden duracağından, aracı kurumun 21.10.2005 tarihi itibariyle muaccel hale gelmiş borçları bulunduğu ileri sürülerek iade edilen gelir ( stopaj ) vergisinin tahsili için düzenlenen ödeme emirlerinde yasaya uygunluk görülmediğinden davayı reddeden Vergi Mahkemesi kararının bozulması gerekmektedir.

SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, davacı temyiz isteminin kabulü ile İstanbul 2.Vergi Mahkemesinin 25.12.2006 günlü ve E:2005/2444, K:2006/2504 sayılı kararının bozulmasına 27.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Av. Ahmet Can

Mail                 : ahmetcan@ahmetcan.av.tr

Whatsapp        : 0 532 409 18 85