Tıbbi Tanıtım Mümessilinin Fazla Çalışma Alacağında Çalışma Düzeninin ve İşveren Kayıtlarının İspat Görevi

1. Tıbbi tanıtım mümessilinin fazla çalışma alacağının ispatı

Tıbbi tanıtım mümessili olarak işyeri dışında faaliyet gösteren işçinin fazla çalışma ücreti talebinde, çalışma süresinin işin niteliğine uygun deliller üzerinden belirlenmesi gerekir. İşçinin çalışma programını belirli ölçüde kendisinin düzenleyebilmesi, tek başına fazla çalışma yapmadığı sonucunu doğurmaz. Normal çalışma süresini aşan fiili çalışmaların dosya kapsamındaki delillerle ispat edilip edilmediği değerlendirilmelidir.

2. Tıbbi tanıtım faaliyetinde çalışma süresinin objektif kayıtlarla belirlenmesi

Tıbbi tanıtım mümessilinin çalışma faaliyetini işyeri dışında yürütmesi nedeniyle çalışma süresinin belirlenmesinde telefon konum kayıtları, iş amacıyla kullanılan araca ilişkin kayıtlar ve işverene düzenli olarak sunulan çalışma raporları önem taşır. Bu kayıtlar, işçinin saha faaliyetinin zaman bakımından kapsamının ve fazla çalışma yapıp yapmadığının belirlenmesine elverişli objektif deliller olarak diğer delillerle birlikte değerlendirilmelidir.

3. Saha çalışanı tıbbi tanıtım mümessili bakımından delillerin birlikte değerlendirilmesi

Tıbbi tanıtım mümessilinin fazla çalışma iddiası yalnızca çalışma saatlerine ilişkin beyanlar üzerinden değil, saha çalışmasını gösterebilecek objektif kayıtlarla birlikte incelenmelidir. Telefon konum verileri, araç kayıtları ve haftalık çalışma raporlarının araştırılması, işçinin ileri sürdüğü çalışma düzeninin fiili çalışma süresiyle örtüşüp örtüşmediğinin belirlenmesine hizmet eder. Bu araştırmaya rağmen fazla çalışma yeterli delille ortaya konulamamışsa talebin reddi mümkündür.

4. Tıbbi tanıtım mümessilinin çalışma kayıtlarının temin edilememesinin sonucu

Tıbbi tanıtım mümessilinin saha faaliyetlerini ortaya koyabilecek kayıtların işveren veya ilgili kaynaklardan teminine yönelik gerekli araştırmanın yapılması gerekir. Ancak bu kayıtların sunulmaması veya temin edilememesi, tek başına ileri sürülen çalışma saatlerinin ve fazla çalışmanın ispatlandığı anlamına gelmez. Gerekli araştırma gerçekleştirildikten sonra mevcut deliller fazla çalışmayı doğrulamıyorsa ispat yükünün yerine getirildiğinden söz edilemez.

5. Tıbbi tanıtım mümessilinin fazla çalışma uyuşmazlığında bozma sonrası inceleme

Tıbbi tanıtım mümessilinin fazla çalışma süresinin belirlenmesi için saha faaliyetlerini gösteren telefon konum kayıtlarının, araç kayıtlarının ve işverene sunulan raporların araştırılması gerektiğine ilişkin bozma kararına uyulması halinde, mahkeme bozmanın gerektirdiği incelemeyi yapmakla yükümlüdür. Bu araştırma tamamlandıktan sonra fazla çalışmanın ispatlanamadığı sonucuna ulaşılması mümkündür. Bozmaya uygun inceleme sonucunda verilen hükümde hukuka aykırılık bulunmaması ve bozmayla oluşan usuli kazanılmış hakkın yeniden incelemeye engel olması halinde hükmün korunması gerekir.

Tıbbi Tanıtım Mümessili, Saha Çalışması, Fazla Çalışma Ücreti, Fazla Çalışmanın İspatı, Objektif Çalışma Kayıtları

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ E. 2025/1555 K. 2025/2846 T. 19.3.2025

DAVA : Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR : I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait işyerinde Mersin ili ve ilçelerinde ilaç ve tıbbi tanıtım mümessili olarak çalıştığını, hafta içi 07.30'da çalışmaya başlayıp akşam saat 22.00'ye kadar çalıştığını, cumartesi günleri de 08.00'den saat 14.00'e kadar çalıştığını, fazla çalışma ücretinin ve tıbbi mümessillik sertifika ücretinin davacıya ödenmediğini ileri sürerek fazla çalışma ve sertifika ücreti alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının çalışmasını kendisinin ayarladığını, prim alacağını daha fazla yükseltmek için kendi isteği ile çalışmasının fazla çalışma olarak kabul edilemeyeceğini, kendisine prim ödendiğini ve primlerin olası fazla çalışma alacağından mahsubu gerektiğini, kesilen 1.180,00 TL'nin tıbbi sertifika ücreti olduğunu, yurt çapında çalışmak isteyen ürün tanıtım elemanları için bu belgenin zaruri bir sertifika olduğunu, davalı Şirketin bu bedeli ödediğini, iade talebinin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mersin 3. İş Mahkemesi'nin 14.07.2016 tarihli kararı ile; sertifika ücreti talebinin kabulüne, fazla çalışma ücreti alacağının reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin 14.07.2016 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, davacının sabit ücret+ kotaya bağlı prim usulü ile çalıştığı, Mahkemece fazla çalışma yaptığının davacı tarafça ispat edilemediği gerekçesiyle talep reddedilmişse de, telefon GPRS kayıtları, araç kayıtları, işverene haftalık sunulan raporlar celbedilip tüm deliller birlikte değerlendirilerek fazla çalışma alacağı hakkında hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ve yazılı gerekçeyle talebin reddinin isabetsiz olduğu gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak telefon GPRS kayıtları, araç kayıtları, işverene haftalık sunulan raporların celbi için müzekkere yazılmış ve yapılan yargılama sonucunda ispat edilemeyen fazla çalışma ücreti talebinin reddine karar verilmek suretiyle dava kısmen kabul edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davacının hafta içi 07.30-22.00, cumartesi günleri ise 08.00-14.00'e kadar çalıştığını, tanık beyanlarına göre hesaplama yapılması gerektiğini,

2. Davalı işverence kayıtlar sunulmadığından talebin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 220. maddesi uyarınca işlem yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı işçinin fazla çalışma ücretine hak kazanıp kazanmadığı konusuna ilişkindir.

Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 Sayılı Kanun'un geçici 3/2 hükmü atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 Sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesiyle 439/2 hükmünde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

SONUÇ : Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 19.03.2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Av. Ahmet Can

Mail : ahmetcan@ahmetcan.av.tr

Whatsapp : 0 532 409 18 85

Yasal güncellemelerden haberdar olmak için Abone Olun ⇛ 🔁

Diğer Yazılarımız Ve Kararlar:

İşe İade Kararı Sonrası İş Koşullarında Aleyhe Değişiklik: Fiilî Başlatmama Hâli ve Hukuki Sonuçları

Mesleki Yeterlilik Yoksa, Sorumluluk Kaçınılmazdır

Ücret Kesme Cezasında Sınırlar ve Çözüm Önerileri

İşten Çıkarılma Durumunda Haklarınız Neler?