Türk Rekabet Hukukunda Açıkça Karşı Beyanda Bulunma Koşulu

Rekabetin Korunması Hakkında 4054 Sayılı Kanun’un (4054 Sayılı Kanun) 4. maddesi, teşebbüsler arasında yapılan anlaşmalar ile eşgüdüm uygulamalarının ve teşebbüs birliklerinin kararlarının, mal veya hizmet pazarlarında rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama sonucunu doğurması hâlinde yasaklanmasını düzenlemektedir. Benzer nitelikte bir düzenleme, Avrupa Birliği Hukuku’nda Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın (TFEU) 101. maddesinde yer almakta olup, her iki hukuk sisteminde de paralel davranışların eşgüdüm olarak değerlendirilmesinde açıkça karşı beyanda bulunma koşulu önemli bir rol oynamaktadır.

4054 Sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında, teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili pazarda rekabeti kısıtlayıcı nitelikteki davranışları, özellikle eşgüdüm yoluyla gerçekleştirilenler, Türkiye Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından incelenmektedir. Bu çerçevede, benzer davranışların gözlenmesi durumunda eşgüdüm varsayımı ortaya çıkmakta; ancak bu varsayım, belirli koşullar altında çürütülebilmektedir.

Bir davranışın eşgüdüm olarak nitelendirilmemesi için Kurul’un değerlendirmesi, şu koşulların varlığına bağlıdır: (i) rekabet karşıtı amacı açık olan bir toplantı veya grup ortamında katılımcı teşebbüsün varlığı, (ii) bu ortamda söz konusu uygulamadan açık ve kamuya yönelik bir beyanla mesafe konulması, (iii) beyanın net, zamanında ve etkili olması. Kurul, bu unsurları tespit ederse eşgüdümün varlığına ilişkin varsayımı kabul etmeyebilir ve tercih edilen delil niteliğinde değerlendirebilir.

Açıkça karşı beyanda bulunma koşulu, rekabet karşıtı bir uygulamadan teşebbüsün açıkça uzaklaştığını ifade eden kamuya yönelik beyan zorunluluğunu tanımlamakta olup bu kapsam yazılı veya sözlü beyanları kapsar ve diğer rekabet ihlali türlerinden ayrılmaktadır. Söz konusu koşul, eşgüdümün varlığını ispat yükümlülüğünün dağılımında teşebbüslere savunma imkânı sağlamaktadır.

Değerlendirmede etki temelli yaklaşım benimsenmekte olup davranışın türünden bağımsız olarak piyasa üzerindeki rekabet kısıtlayıcı etkisi belirleyici unsur olarak kabul edilmektedir.

Türkiye’de açıkça karşı beyanda bulunma koşulu hakkında daha fazla bilgi için lütfen iletişime geçin.