İhbar Tazminatı, Yıllık Ücretli İzin Alacağı, İşe Başlatmama Tazminatı, Bakiye Süre Ücreti Alacağı, Sendikal Tazminat Gibi İşçilik Alacaklarında Enflasyon Nedeniyle Değer Kaybı Tazminatı
İhbar Tazminatı, Yıllık Ücretli İzin Alacağı, İşe Başlatmama Tazminatı, Bakiye Süre Ücreti Alacağı, Sendikal Tazminat Gibi İşçilik Alacaklarında Enflasyon Nedeniyle Değer Kaybı Tazminatı
Alacaklı İşçinin Hakkını Nasıl Koruyabiliriz?
Yargılamaların 3-5 yıl gibi uzun sürmesi, bir çok işçilik alacağında yüzde 9-24 gibi yasal faiz oranlarının yüzde 60-65 gibi enflasyon oranları karşısında yetersiz kalması ve munzam zarar farkındalığının düşük olması, özellikle iş hukukunda işçiler için önemli mali kayıplara yol açmaktadır.
Gelişen ekonomik koşullar altında, özellikle tazminat ve alacak davalarında borcun zamanında ödenmemesi halinde alacaklının zarara uğraması artık kronik bir sorun haline geldi. Yasal faiz oranının %9 ile %24 arasında değişen seviyeleri, %64 lere kadar çıkan enflasyon karşısında yeterli gelmemekte, alacaklı işçinin zarara uğramasına neden olmaktadır.
Bu durum, borçlu işverenlerin işçilik ve tazminat borcunu zamanında ödememeleri halinde dahi ekonomik olarak avantaj sağlamasına yol açmakta, bu da hukukun adalet sağlama işlevini zedelemektedir. Oysa ki Türk Anayasası’nın 35. maddesi ile mülkiyet hakkı ve 40. maddesi ile temel hakların etkin korunması güvence altına alınmıştır.
Bu genel çerçevede, ihbar tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı, işe başlatmama tazminatı, bakiye süre ücreti alacağı, sendikal tazminat gibi işçilik alacaklarında enflasyon nedeniyle uğranılan değer kaybının, yasal faizin üzerinde bir zarar olarak talep edilmesi mümkün hale gelmiştir. Anayasa Mahkemesi’nin Volkan Kahırlı, Ferda Yeşiltepe, Mehmet Akdoğan ve diğerleri, Akel Gıda, ANO İnşaat kararı ve en son 29 Eylül 2025 tarihinde yayımlanan Caner Şafak kararı bu konuda emsal teşkil etmektedir.
Neden Bu Tazminatlar Değer Kaybına Uğruyor?
İhbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı, işe başlatmama tazminatı, bakiye süre ücreti alacağı, sendikal tazminat gibi işçilik alacaklarına yasal faiz uygulanmaktadır. Geç tahsil edilen her alacak, ilgili parasal tutarın zaman içinde enflasyon karşısında değer kaybetmesine neden olur. Yargılamalar uzadıkça, mahkeme kararı ile birlikte gelen yasal faiz, reel anlamda zarara cevap veremez hale gelir.
Neden Gecikme Yaşanıyor?
Yargı süreci Türkiye’de yapısal olarak uzundur. Delillerin toplanması, bilirkişi raporları, istinaf ve temyiz süreleri sırasında yıllarca süren dava süreçleri ile karşı karşıyayız.
Neden Faiz Zarara Cevap Veremiyor?
3095 sayılı Kanun'da belirtilen faiz oranları, enflasyon gerçeklerine göre sıklıkla güncellenmedi. Bu sabit faiz uygulaması, alacaklı işçinin zarara uğramasını engelleyemedi. Çünkü geçmiş tarih itibariyle oranlar şöyle;
Tarih Tüik/Tüfe Yasal Faiz Oranı
12/2020-12/2021 - 36,08 - 9
12/2021-12/2022 - 64,27 - 9
12/2022-12/2023 - 64,77 - 9
12/2023-05/2024 - 44,38 - 9
05/2024-12/2024 - 44,38 - 24
Neden Bu Zarar İçin Ek Dava Açılmıyor?
Şimdiye kadar munzam zarar kavramına ilişkin Yargıtay ile İstinaf Mahkemelerinde alacaklı işçi lehine içtihat gelişmemiştir. Ancak, Anayasa Mahkemesi mülkiyet hakkının ihlali ve etkili başvuru hakkının ihlal yönlerinden yaptığı incelemelerde, Yargıtay ve İstinaf mahkemelerinin içtihatlarının yapısal bir sorun olduğuna ve alacağın enflasyon nedeniyle değer kaybına uğraması ve bu zarara yasal faizle karşılık verilmemesi halinde, munzam zarar davası açılmasının hukuk devleti ilkesinin bir gereği olduğu belirtilmiştir.
Alacaklı İşçi Ne Yapabilir?
Mahkeme kararı ile tahsil edilen tazminat sonrasında, alacaklı işçi, zarara uğradığını hesaplayarak ayrıca bir dava ile munzam zarar talep edebilir. Bu dava, tazminat tahsil edildikten sonra 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde açılabilir.
Sonuç Ve Öneriler:
Yargılamaların uzunluğu, sabit faiz uygulaması ve ekonomik şartlar dikkate alındığında, işçilerin ve diğer alacaklıların hakkını tam anlamıyla koruyabilmesi için munzam zarar talepleri zorunlu hale gelmiştir.
Bu nedenle;
- Dava dilekçelerinde enflasyon nedeniyle değer kaybı mutlaka talep edilmelidir.
- Tazminat tahsil edildikten sonra da 10 yıl içinde munzam zarar için ayrıca dava açılmalıdır.
- Dava dilekçelerinde Anayasa Mahkemesi’nin Volkan Kahırlı, Ferda Yeşiltepe, Mehmet Akdoğan ve diğerleri, Akel Gıda, ANO İnşaat ve Caner Şafak kararları bu konuda emsal olarak sunulmalıdır.
Mail : ahmetcan@ahmetcan.av.tr
Whatsapp: 0 532 409 18 85
Yasal güncellemelerden haberdar olmak için Abone Olun ⇛ 🔁
Bu konudaki Diğer Yazılarımız Ve Kararlar:
Enflasyon Nedeniyle Değer Kaybı Tazminatı Davası
Yüksek Enflasyon Nedeniyle Temerrüt Faizini Aşan Zararın Ek Tazminat Davasıyla Alınabilmesi
Mahkemelerce Hükmedilen Tazminatlar: Enflasyonun Yarattığı Değer Kaybına Karşı Tazminat Hakkı