Danıştay 10. Daire'nin 03.10.2018 tarihli, E:2016/13546, K:2018/2884 sayılı kararında, Özbekistan uyruklu bir yabancının kısa dönem ikamet izni talebinin reddi üzerine açılan davada, kamu düzeni ve kamu güvenliği gerekçeleri öne çıkmaktadır. İdare, kişinin geçmişte fuhuş nedeniyle işlem görmesi, maddi beyanlarındaki çelişkiler ve daha önce hakkında konulan Ç-116 tahdit kodunu esas alarak, kamu düzeni ve kamu sağlığına tehdit oluşturduğunu ileri sürmüş; bu gerekçelerle ikamet izni talebini reddetmiştir. Mahkeme ise davacının yurda giriş yasağının süresinin dolmuş olduğunu ve yeni başvurusunun vize süresi içerisinde yapıldığını belirterek işlemi iptal etmiştir.

Danıştay kararında esas alınan hukuki değerlendirme, 6458 Sayılı Yabancılar Ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 7, 15 ve 32. maddeleri çerçevesindedir. Kanun, kısa dönem ikamet izni talebinde bulunan yabancının kamu düzeni ve güvenliği açısından sakınca teşkil etmemesini şart koşar. Danıştay, başvuru sahibinin geçmişte kamu düzenine aykırı bir fiilden ötürü tahdit koduyla sınır dışı edilmiş olması ve ikamet talebinin amacının yeterince açıklanamaması gerekçesiyle, bu şartı taşımadığını ve kamu düzeni açısından risk oluşturduğunu belirtmiştir. Bu kapsamda idare tarafından tesis edilen ret işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmış ve İdare Mahkemesi kararı bozulmuştur.

Bu karar, idare hukukunda "yerindelik" değil "hukuka uygunluk" denetiminin yapıldığını hatırlatmakla birlikte, özellikle idarenin takdir yetkisinin kamu düzeni ve kamu sağlığı gibi soyut gerekçelerle sınırsız bir şekilde kullanılamayacağı ilkesini de zımnen sınamaktadır. Ancak somut olayda idarenin takdir yetkisini keyfî kullanmadığı, kamu düzeni gerekçesinin belirli ve geçmişteki resmi işlemlere dayandığı görülmektedir. Bu tür kararlar, yabancılar hukuku uygulamalarında idarenin kamu yararı çerçevesinde geniş bir değerlendirme yetkisine sahip olduğunu; ancak bu yetkinin yargı denetimine açık olduğunu da göstermektedir.

Av. Ahmet Can 

Mail         : ahmetcan@ahmetcan.av.tr

Whatsapp : 0 532 409 18 85 

Yasal güncellemelerden haberdar olmak için Abone Olun       ⇛        🔁

T.C.

DANIŞTAY

10. DAİRE

E. 2016/13546

K. 2018/2884

T. 3.10.2018

İstemin Özeti : İstanbul 1. İdare Mahkemesi'nin 13/04/2016 tarih ve E:2016/60, K:2016/885 Sayılı kararının; davalı idare tarafından, 2011 yılında hakkında Ç-116 tahdit kodu ile yurda giriş yasağı konulan Özbekistan uyruklu davacının, anılan yasağın süresi dolmadan ülkeye giriş yaptığının tespit edildiği, öte yandan, ikamet izni başvurusunda ev hanımı ve gelirinin 1.500,00 TL olduğunu beyan eden davacının, beyanlarının çelişkili olduğu ve gerçekleri yansıtmadığı, daha öncesinde fuhuştan yakalanmış olmasının geçimini meşru olmayan yollardan temin ettiğini veya edeceğini gösterdiği, bu nedenle kamu ahlakı ve sağlığı açısından tehdit oluşturan davacıya ikamet izni verilmesinin uygun görülmediği ileri sürülerek temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi Düşüncesi : İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesi'nce gereği görüşüldü:

KARAR : Dava, Özbekistan uyruklu olan davacının kısa dönem ikamet izin talebinin reddine ilişkin İstanbul Valiliği'nin 04/01/2016 tarih ve 1356500 Sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İstanbul 1. İdare Mahkemesi'nce; davacı hakkında 22/11/2011 tarihinde konulan Ç-116 kodlu giriş yasağının 1 yıl süreli olduğu, davacının bu süre geçtikten sonra 08/09/2015 tarihinde ülkemize giriş yaptığı ve vize süresi içinde ikamet izin talebinde bulunduğu göz önünde bulundurularak, davacının ikamet izin talebinde bulunduğu tarihte hakkında konulmuş ve süresi sona ermemiş geçerli bir giriş yasağı bulunmadığı halde, davalı idarece, giriş yasağının 6458 Sayılı Kanun'dan önce yürürlükte olan yasa uyarınca konulduğu ve giriş yasağının süresinin 5 yıl olduğu gerekçesiyle kısa dönem ikamet izin talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından, İstanbul 1. İdare Mahkemesi'nin 13/04/2016 tarih ve E:2016/60, K:2016/885 Sayılı kararının hukuka uygun olmadığı ileri sürülerek temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun "Kısa Dönem İkamet İzninin Şartları" başlıklı 32. maddesinde, "Kısa dönem ikamet izinlerinin verilmesinde aşağıdaki şartlar aranır:

a- ) 31. maddenin birinci fıkrasında sayılan gerekçelerden biri veya birkaçını ileri sürerek talepte bulunmak ve bu talebiyle ilgili bilgi ve belgeleri ibraz etmek

b- ) 7. madde kapsamına girmemek

c- ) Genel sağlık ve güvenlik standartlarına uygun barınma şartlarına sahip olmak

ç ) İstenilmesi hâlinde, vatandaşı olduğu veya yasal olarak ikamet ettiği ülkenin yetkili makamları tarafından düzenlenmiş adli sicil kaydını gösteren belgeyi sunmak

d- ) Türkiye'de kalacağı adres bilgilerini vermek" hükmüne;

''Türkiye'ye girişlerine izin verilmeyecek yabancılar'' başlıklı 7. maddesinde, '' ( 1 ) Aşağıdaki yabancılar, Türkiye'ye girişlerine izin verilmeyerek geri çevrilir:

a- ) Pasaportu, pasaport yerine geçen belgesi, vizesi veya ikamet ya da çalışma izni olmayanlar ile bu belgeleri veya izinleri hileli yollarla edindiği veya sahte olduğu anlaşılanlar

b- ) Vize, vize muafiyeti veya ikamet izin süresinin bitiminden itibaren en az altmış gün süreli pasaport veya pasaport yerine geçen belgesi olmayanlar

c- ) 15. maddenin ikinci fıkrası saklı kalmak kaydıyla, vize muafiyeti kapsamında olsalar dahi, 15. maddenin birinci fıkrasında sayılan yabancılar

( 2 ) Bu maddeyle ilgili olarak yapılan işlemler, geri çevrilen yabancılara tebliğ edilir. Tebligatta, yabancıların karara karşı itiraz haklarını etkin şekilde nasıl kullanabilecekleri ve bu süreçteki diğer yasal hak ve yükümlülükleri de yer alır.'' hükmüne;

''Vize verilmeyecek yabancılar'' başlıklı 15. maddesinde ise '' ( 1 ) Aşağıda belirtilen yabancılara vize verilmez:

a- ) Talep ettikleri vize süresinden en az altmış gün daha uzun süreli pasaport ya da pasaport yerine geçen belgesi olmayanlar

b- ) Türkiye'ye girişleri yasaklı olanlar

c- ) Kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından sakıncalı görülenler

ç ) Kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilen hastalıklardan birini taşıyanlar

d- ) Türkiye Cumhuriyeti'nin taraf olduğu anlaşmalar uyarınca, suçluların geri verilmesine esas olan suç veya suçlardan sanık olanlar ya da hükümlü bulunanlar

e- ) Kalacağı süreyi kapsayan geçerli sağlık sigortası bulunmayanlar

f- ) Türkiye'ye giriş, Türkiye'den geçiş veya Türkiye'de kalış amacını haklı nedenlere dayandıramayanlar

g- ) Kalacağı sürede, yeterli ve düzenli maddi imkâna sahip olmayanlar

ğ ) Vize ihlalinden veya önceki ikamet izninden doğan ya da 21/07/1953 tarihli ve 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre takip ve tahsil edilmesi gereken alacakları ödemeyi kabul etmeyenler veya 26/09/2004 tarihli ve 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununa göre takip edilen borç ve cezalarını ödemeyi kabul etmeyenler

( 2 ) Bu madde kapsamında olmasına rağmen vize verilmesinde yarar görülenlere Bakanın onayıyla vize verilebilir. '' hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükümlerin değerlendirilmesinden; kısa dönem ikamet izni talebiyle başvuran kişinin, kamu düzeni ve güvenliği açısından sakıncalı olmaması gerektiği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, 22/11/2011 tarihinde hakkında Ç-116 ( Genel Ahlak, Kamu Sağlığını Tehdit Eden Yabancı 1 Yıl Men ) kodlu tahdit veri girişi yapılmak suretiyle, 1 süre ile yurda girişinin yasaklanmasına karar verilen Özbekistan uyruklu olan davacının, 08/09/2015 tarihinde Türkiye'ye tekrar gelerek 05/10/2015 tarihinde turizm amaçlı kısa dönem ikamet izin başvurusunda bulunduğu; anılan başvurunun 6458 Sayılı Kanun'un ilgili maddeleri kapsamında gerçekleştirilen değerlendirme uyarınca İstanbul Valiliği'nin 04/01/2016 tarih ve 1356500 Sayılı işlemi ile reddedildiği, söz konusu işlemin iptali istemiyle açılan davada; İstanbul 1. İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine, davalı idare tarafından anılan Mahkeme kararının temyizen incelenerek bozulmasının istenildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; her ne kadar davalı idare savunmasında, davacı hakkında 2011 yılında konulmuş olan Ç-116 tahdit kodlu yurda giriş yasağı bulunduğu, bu yasağın süresi dolmadan ülkeye giriş yaptığı tespit edildiği için ikamet izin talebinin reddine karar verildiği belirtilmiş ise de, dava konusu işlemin 6458 Sayılı Kanun'un ilgili maddeleri uyarınca tesis edildiği göz önünde bulundurulduğunda; anılan Kanun'un davaya konu uyuşmazlıkla ilgili maddeleri bir bütün olarak incelenmek suretiyle karar verilmesi gerektiği açıktır.

Bu bağlamda, genel ahlaka aykırı fiili sebebiyle Ç-116 kodlu tahdit veri girişi ile 1 yıl süreli olarak yurda girişinin yasaklanmasına karar verilerek sınır dışı edilen davacının, hakkında verilen yurda girişi yasağı süresi dolduktan sonra Türkiye'ye gelerek ikamet izni başvurusunda bulunduğu görülmekle birlikte; ev hanımı olan ve turizm amaçlı olarak ikamet izni başvurusunda bulunan davacı tarafından ülkeye geliş amacının tam olarak ortaya konulamadığı, öte yandan, davacının, 6458 Sayılı Kanun'un 15. maddesinde sayılan kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından sakıncalı olanlar sınıfına girdiği, dolayısıyla aynı Kanun'un 31. maddesinde zikredilen 7. madde kapsamına girmemek şartını taşımadığı anlaşıldığından, kısa dönem ikamet izni başvurusunun reddedilmesine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle, İstanbul 1. İdare Mahkemesi'nin 13/04/2016 tarih ve E:2016/60, K:2016/885 Sayılı kararının BOZULMASINA, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen mahkemeye gönderilmesine, 2577 Sayılı Kanun'un ( Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen ) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03.10.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Av. Ahmet Can 

Mail         : ahmetcan@ahmetcan.av.tr

Whatsapp : 0 532 409 18 85 

Yasal güncellemelerden haberdar olmak için Abone Olun       ⇛        🔁