Kamulaştırma belgelerinin tebliğ edilip edilmediğine ilişkin noter tebliği asılları ve kamulaştırma bedelinin ödenip ödenmediğine ilişkin ödeme belgeleri araştırılıp hüküm kurulmalıdır.

Kamulaştırma belgelerinin tebliğ edilip edilmediğine ilişkin noter tebliği asılları ve kamulaştırma bedelinin ödenip ödenmediğine ilişkin ödeme belgeleri araştırılıp hüküm kurulmalıdır.


T.C.
YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ
E. 2019/1760
K. 2019/18687
T. 20.11.2019
• KAMULAŞTIRMASIZ EL ATMA BEDELİNİN TAHSİLİ VE ECRMİSİL İLE TAPU İPTALİ VE TESCİL ( Taraflara Dava Konusu Taşınmaza Yakın Bölgelerden ve Yakın Zaman İçinde Satışı Yapılan Benzer Yüzölçümlü Satışları Bildirmeleri İçin İmkan Tanınacağı – Lüzumu Halinde Re’sen Emsal Celbi Yoluna Gidilerek Taşınmazın Değerlendirme Tarihi İtibariyle Emsal Alınacak Taşınmazın ise Satış Tarihi İtibariyle İmar ya da Kadastro Parselleri Olup Olmadığı İlgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden Sorulması Gerektiği )
• EMSAL TAŞINMAZ İNCELEMESİ ( Taşınmazın Değerlendirme Tarihi İtibariyle Emsal Alınacak Taşınmazın ise Satış Tarihi İtibariyle İmar ya da Kadastro Parselleri Olup Olmadığı İlgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden Sorulması Gerektiği – Taşınmazın İmar Planındaki Konumu Emsallere ve Değerini Etkileyen Merkezi Yerlere Olan Uzaklığını da Gösterir Krokisi ve Dava Konusu Taşınmaz ile Emsal Taşınmazların Resen Belirlenen Vergi Değerleri ve Emsal Taşınmazların Satış Akit Tablosunun Getirtileceği )
• KEŞİF ( Dava Konusu Taşınmazın Değerlendirmeye Esas Alınacak Emsallere Göre Ayrı Ayrı Üstün ve Eksik Yönleri ve Oranları Açıklanarak Yapılacak Karşılaştırma Sonucu Değerinin Belirlenmesi Bakımından Yeniden Oluşturulacak Bilirkişi Kurulu Marifetiyle Mahallinde Keşif Yapılacağı – Sonucuna Göre Hüküm Kurulması Gerektiği )
• TEBLİGAT VE ÖDEME ARAŞTIRMASI ( Kamulaştırma Belgelerinin O Zamanki Maliklere Yapılmış Noter Tebliği Aslı ya da Onaylı Bir Sureti İlgili İdare ve Noterlikten Araştırılacağı – Tebligat Yapılmış ise Asılların Kamulaştırma Bedelinin Tapu Maliki veya Kamulaştırma Tarihindeki Maliklere Ödenip Ödenmediği İlgili İdare ve Banka Bölge Müdürlüğü’nden Araştırılacağı/Ödeme Yapılmış ise Belgeleri ve Taşınmazın İlk Tesis Tarihinden İtibaren Tüm Maliklerini Gösterir Şekilde Tedavüllü Tapu Kaydı İlgili Tapu Müdürlüğü’nden Getirtilmeden Karar Verilemeyeceği )
• HUSUMET ( Davayı Açan İlk Malik Yönünden Ecrimisil Talebi Hakkında Karar Verilmesi Gerektiği – Husumet Yokluğu Nedeniyle Reddine Karar Verilmesinin Hatalı Olduğu )
• DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ ( Birleştirilen Tapu İptal ve Tescil Davası Yönünden Hüküm Kurulmamasının Hatalı Olduğu – Açıklanan Nedenlerle Kararın Bozulması Gerektiği )
2942/m.10, 11
ÖZET : Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil, birleştirilen dava ise tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.Taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re’sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerekir.

Taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin kamulaştırma belgeleri o zamanki maliklere yapılmış noter tebliği aslı ya da var ise onaylı bir sureti ilgili idare ve noterlikten araştırılıp, tebligat yapılmış ise tebligat asılları, kamulaştırma bedelinin, tapu maliki veya kamulaştırma tarihindeki maliklere ödenip ödenmediği, ilgili idare ve Banka Bölge Müdürlüğü’nden araştırılıp, ödeme yapılmış ise ödeme belgeleri ve dava konusu taşınmazın ilk tesis tarihinden itibaren tüm maliklerini gösterir şekilde tedavüllü tapu kaydı, ilgili Tapu Müdürlüğü’nden getirtilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

Davayı açan ilk malik yönünden ecrimisil talebi hakkında karar verilmesi gerekirken, husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi hatalıdır.

Birleştirilen dava ( tapu iptal ve tescil davası ) yönünden hüküm kurulmaması hatalı olup, açıklanan nedenlerle kararın bozulması gerekir.

DAVA : Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davası ile birleştirilen tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Davanın davacı … yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı … yönünden kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasının kısmen kabulüne, ecrimisil yönünden ise reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi, davacılar ile davalı … vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR : Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil, birleştirilen dava ise tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak, davacı … yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı … yönünden kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasının kısmen kabulüne, ecrimisil yönünden ise davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Taraf vekillerinin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları bozma ile kesinleşen yönlere ilişkin olduğundan yerinde değildir. Şöyle ki;

1- )… Mahallesi 72 ada 16 parsel sayılı taşınmaz arsa niteliğindedir. Kamulaştırma Kanunu’nun kıymet takdir esaslarını belirten 11.maddesinin 1.fıkrasının arsalara ilişkin ( g ) bendi uyarınca, arsaların bedelinin değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur.

Bu itibarla, emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tespiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle değer biçilmesi gerekir.

Bozma öncesi alınan bilirkişi raporunda emsal araştırması yapılmadan dava konusu taşınmaza tahmini m2 birim fiyatının 2.700-TL olarak değer biçildiği, bozmadan sonra alınan hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle m2 birim fiyatının 90,57-TL olarak değer biçildiğinden, bu rapora göre hüküm kurulması mümkün değildir.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re’sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2- )Dava konusu, 72 ada 16 parsel sayılı taşınmazın 30.07.1985 onay tarihli kamulaştırılmasına ilişkin kamulaştırma belgeleri o zamanki maliklere yapılmış noter tebliği aslı ya da var ise onaylı bir sureti ilgili idare ve noterlikten araştırılıp, tebligat yapılmış ise tebligat asılları, kamulaştırma bedelinin, tapu maliki veya kamulaştırma tarihindeki maliklere ödenip ödenmediği, ilgili idare ve Banka Bölge Müdürlüğü’nden araştırılıp, ödeme yapılmış ise ödeme belgeleri ve dava konusu taşınmazın ilk tesis tarihinden itibaren tüm maliklerini gösterir şekilde tedavüllü tapu kaydı, ilgili Tapu Müdürlüğü’nden getirtilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi,

3- )Davayı açan ilk malik … yönünden ecrimisil talebi hakkında karar verilmesi gerekirken, husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi,

4- )Birleştirilen dava ( tapu iptal ve tescil davası ) yönünden hüküm kurulmaması,

Doğru görülmemiştir.

SONUÇ : Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz edenlerden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 20.11.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.